THƯ GỞI CÁC TÍN HỮU

BẢN GỐC II

Những gì nói về các Huấn ngôn, cũng có thể áp dụng cho bức thư này. Nó để lộ bức chân dung thiêng liêng của thánh Phanxicô. Chúng ta có thể thấy chẳng những đời sống tôn giáo nội tâm của thánh nhân, mà còn cả thái độ của người đối với kỷ luật bề ngoài của đời sống Kitô hữu.

Nếu xét xem toàn nội dung thì chúng ta có thể khẳng định một cách chắc chắn là bức thư này được gởi cho các tín hữu thời bấy giờ đang sống đạo một cách đặc biệt, tức là "Các giáo sĩ và giáo dân, nam cũng như nữ" có liên hệ chặt chẽ với thánh Phanxicô và thánh nhân nghĩ là mình có trách nhiệm lớn đối với họ. Hiện thời chúng ta chưa có thể khẳng định một cách chắc chắn trong mức độ nào, các tín hữu ấy là những yếu tố đầu tiên của Dòng Ba Phan sinh.

BẢN VĂN

¹ Nhân danh Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Amen.

Kính gởi toàn thể các Kitô hữu nhiệt thành sống đạo[1], giáo sĩ và giáo dân, nam và nữ và  tất cả anh chị em trên khắp hoàn cầu.

Tôi là tu sĩ Phanxicô, người tôi tớ và thuộc hạ của anh chị em, xin gởi lời chào đầy lòng kính trọng và cầu chúc anh chị em được sự bình an đích thực bởi trời và tình thương chận thật của Chúa.

² Vì là tôi tớ của mọi người, tôi cảm thấy có bổn phận phục vụ mọi người và phân phát những lời thơm tho của Chúa [2].

³ Do đó, trong thâm tâm, tôi nghĩ rằng: vì tôi bệnh tật và hèn yếu, không đích thân đến thăm từng người được, nên tôi dùng lá thư này làm sứ điệp chuyển đến anh chị em những lời của Chúa Giêsu Kitô, Ngôi Lời của Chúa Cha, đồng thời là những lời của Chúa Thánh Thần: những lời ấy là "Thánh Khí và là sự sống" (x. Ga 6,63).

[1. Ngôi Lời của Chúa Cha ]

⁴ Chúa Cha cao cả trên trời đã sai thánh thiên thần Gáprien đến báo tin: Ngôi Lời chí tôn, chí thánh, chí vinh của Người sẽ ngự đến trong lòng Đức Trinh Nữ Maria thánh thiện và hiển vinh; và từ lòng Đức Trinh nữ, Ngôi Lời đã nhận lấy xác phàm đích thực của loài người yếu hèn chúng ta. ⁵ Vốn giàu sang phú quí, Người vẫn muốn chọn nếp sống nghèo khó ở trần gian này cùng với Đức Trinh Nữ chí thánh, thân mẫu Người (x. 2Cr 8,9).

⁶ Rồi gần đến giờ chịu khổ nạn, Người đã cử hành lễ Vượt Qua với các môn đệ. Người cầm lấy bánh, tạ ơn, dâng lời chúc tụng, bẻ ra và nói : "Anh em cầm lấy mà ăn, đây là Mình Thầy" (Mt 26,26). ⁷ Và cầm lấy chén lên, Người nói: "Đây là Máu Thầy, Máu để lập giao ước mới, đổ ra cho anh em và muôn người được tha tội" (Mt 26,27).

⁸ Sau đó, Người cầu nguyện cùng Chúa Cha : "Lạy Cha, nếu được, xin cho Con khỏi uống chén này". ⁹ Và mồ hôi Người như máu nhỏ từng giọt xuống đất (x. Lc 22,44). ¹⁰ Tuy nhiên, Người đặt ý mình theo ý Chúa Cha và nói : "Lạy Cha, xin vâng ý Cha, xin đừng theo ý Con, nhưng xin theo ý Cha" (x. Mt 26,39.42). ¹¹ Mà ý Chúa Cha là Chúa Con hiển phúc và vinh quang mà Người đã ban cho ta, Đấng đã sinh ra cho ta, hãy lấy máu mình làm hy tế và lễ vật dâng trên bàn thờ thập giá. ¹² Chúa Con đã hiến mình như thế không phải vì bản thân Người, -chính nhờ Người vạn vật được tạo thành- nhưng là vì tội lỗi chúng ta (x. Ga 1,3). ¹³ Người đã để lại một gương mẫu cho chúng ta dõi bước theo Người (x. 1Pr 2,21).

¹⁴ Chúa Cha cũng muốn tất cả chúng ta được Chúa Con cứu độ và tiếp nhận Con của Người với tâm hồn tinh tuyền và thể xác thanh sạch. ¹⁵ Nhưng ít thay những kẻ muốn tiếp nhận Người và được Người cứu độ, mặc dù ách Người êm ái và gánh Người nhẹ nhàng (x. Mt 11,30).

[ 2. Những người không tuân giữ giới răn Chúa]

¹⁶ Những ai không muốn nếm xem Chúa tốt lành biết mấy, lại chuộng bóng tối hơn ánh sáng, vì không muốn tuân giữ các giới răn Người, là những kẻ bị chúc dữ (x. Tv 33,9 ; Ga 3,19). ¹⁷ Có lời ngôn sứ nói về họ rằng : "Khốn thay kẻ xa lìa giới răn Chúa" (Tv 118, 21).

¹⁸ Trái lại, hạnh phúc và đáng chúc tụng thay cho những người yêu mến Thiên Chúa và thực hành điều Người truyền dạy trong sách Tin Mừng : "Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng và hết trí khôn ngươi, và yêu mến tha nhân như chính mình" (x. Mt 22,37.39).

[ 3. Bổn phận yêu mến và thờ phượng Thiên-Chúa ]

¹⁹ Vậy chúng ta hãy yêu mến Thiên Chúa và thờ phượng Người với lòng thanh trí sạch, vì Người tìm kiếm điều ấy trên hết mọi sự. Người đã nói : "Những người thờ phượng đích thực, sẽ thờ phượng Chúa Cha theo Thánh Khí và sự thật" (Ga 4,23). ²⁰ Bởi thế, tất cả những ai thờ phượng Thiên Chúa, phải thờ phượng Người theo tác động của Thần-khí sự thật (x. Ga 4,24). ²¹ Và ngày đêm, chúng ta hãy ngợi khen và cầu nguyện rằng : "Lạy Cha chúng con ở trên trời" (Tv 31,4 ; Mt 6,9), vì chúng ta phải cầu nguyện luôn, không được nản chí (x. Lc 18,1).

[4. Bổn phận xưng tội với các linh mục]

²² Chúng ta cũng phải xưng mọi tội lỗi chúng ta với linh mục và hãy tiếp rước từ tay ngài Mình và Máu Chúa Giêsu Kitô. ²³ Ai không ăn Mình và uống Máu Chúa thì không thể vào Nước Thiên Chúa được (x. Ga 6,55.57; 3,5). ²⁴ Tuy nhiên, chúng ta phải tiếp rước cho xứng đáng, vì ai làm cách bất xứng là ăn và uống lấy án phạt cho mình, bởi vì họ không nhận ra Thân thể Chúa, nghĩa là không phân biệt Mình Chúa với các của ăn khác (x. 1Cr 11,29).

²⁵ Ngoài ra, chúng ta phải làm việc lành phúc đức để chứng tỏ lòng ăn năn sám hối (x. Lc 3,8).

²⁶ Chúng ta phải yêu mến tha nhân như chính mình (x. Mt 22,39). ²⁷ Ai không muốn yêu họ như chính mình, thì ít ra đừng làm điều ác nhưng hãy làm điều thiện cho họ.

[5. Cách xét xử kẻ khác]

²⁸ Ai được quyền xét xử kẻ khác thì hãy xét xử cho nhân từ, như chính mình cũng muốn được Chúa đối xử nhân từ như vậy. ²⁹ Bởi vì Thiên Chúa không thương xót khi xét xử kẻ không biết thương xót (x. Gc 2,13).

³⁰ Vậy chúng ta hãy sống bác ái và khiêm nhường, hãy biết bố thí, vì việc bố thí rửa sạch tâm hồn khỏi các vết nhơ tội lỗi (x. Tb 4,11; 12,9). ³¹ Thật vậy, khi chết, người ta mất hết những gì phải bỏ lại ở trần gian, nhưng lại được mang theo công đức do lòng bác ái, tức là những việc bố thí đã làm xưa kia: nhờ đó mà họ sẽ được Thiên Chúa ban thưởng và trả công xứng đáng.

[6. Giữ chay và giữ mình khỏi các nết xấu]

³² Chúng ta còn phải giữ chay, tránh xa các nết xấu và tội lỗi, đừng ăn uống thừa mứa: anh em phải sống theo tinh thần công giáo.

³³ Chúng ta phải năng đi viếng các nhà thờ, tôn kính và quí trọng các giáo sĩ, không phải vì bản thân các ngài bao nhiêu vì các ngài có thể là những người tội lỗi, nhưng chính là vì thánh chức và nhiệm vụ của các ngài đối với Mình và Máu rất thánh của Đức Kitô mà các ngài dâng hiến trên bàn thờ, nhận lấy và ban phát cho kẻ khác. ³⁴ Tất cả chúng ta phải biết chắc rằng : không ai có thể được cứu độ nếu không phải là nhờ các lời thánh thiện và Máu của Chúa Giêsu Kitô mà các giáo sĩ đọc, rao giảng và ban phát. ³⁵ Chỉ các ngài có phận sự ban phát thôi chứ không ai khác [3].

³⁶ Đặc biệt các tu sĩ là những người đã từ bỏ thế gian, có bổn phận thực hiện nhiều điều hơn và những điều quan trọng hơn, không được bỏ qua những điều này (x. Lc 11,42).

[7. Yêu mến kẻ thù và sống tuân phục]

³⁷ Chúng ta phải chê ghét cái tôi ích kỷ đầy nết xấu và tội lỗi của chúng ta, vì Chúa nói trong sách Tin Mừng : mọi sự dữ, nết xấu và tội lỗi đều phát xuất từ trong lòng (x. Mt 15,18-19; Mc 7,23).

³⁸ Chúng ta phải yêu mến kẻ thù và làm ơn cho những kẻ ghét bỏ chúng ta (x. Mt 5,44 ; Lc 6,27).

³⁹ Chúng ta phải tuân giữ các giới răn và các lời khuyên của Chúa Giêsu Kitô.

⁴⁰ Chúng ta cũng phải từ bỏ chính mình và đặt mình dưới ách của sự phục vụ và  của  thánh đức vâng lời, như mỗi người  đã hứa với Chúa (x. Mt 16,24). ⁴¹ Nhưng không một ai, vì đức vâng lời, buộc phải tuân theo một người khác khi người ấy bảo họ làm một việc gì có lỗi hay có tội.

[8. Ai có chức quyền phải phục vụ kẻ khác]

⁴² Ai được ủy thác chức quyền và được xem là người lớn nhất, thì phải nên như người nhỏ nhất và làm tôi tớ các anh em khác (x. Lc 22,26). ⁴³ Người ấy hãy tỏ lòng thương xót và đối xử nhân hậu với mỗi một anh em như chính mình muốn được đối xử như thế trong trường hợp tương tự. ⁴⁴ Đừng nổi giận khi một anh em sai lỗi, nhưng hãy tỏ ra hết sức kiên nhẫn và khiêm tốn mà nhắc nhở và chịu đựng họ cách nhân từ.

[9. Khôn ngoan thế tục và khôn ngoan thần linh]

⁴⁵ Chúng ta đừng tỏ ra khôn ngoan và khéo léo theo kiểu thế tục, nhưng hãy sống đơn sơ, khiêm nhường và trong sạch. ⁴⁶ Chúng ta hãy chấp nhận chịu khinh dể và sỉ nhục, bởi vì do tội lỗi, tất cả chúng ta là những kẻ khốn nạn, hư hỏng và thối tha, những con giòi bọ, như lời Chúa nói qua miệng ngôn sứ : "Thân sâu bọ chứ người đâu phải, con bị đời mắng chửi dể duôi" (Tv 22,7).

⁴⁷ Chúng ta đừng bao giờ ước ao ăn trên ngồi trước, nhưng hãy làm tôi tớ tuân phục mọi người vì Chúa (x. 1Pr 2,13).

⁴⁸ Những anh chị em nào thực hành như thế và kiên trì đến cùng, thì Thánh Khí Chúa sẽ ngự xuống trên họ và biến họ thành ngôi nhà và chốn cư ngụ của Người (x. Is 11,2 ; Ga 14,23). ⁴⁹ Họ sẽ là con cái của Cha trên trời và thực hiện công việc của Người (x. Mt 5,45). ⁵⁰ Họ là bạn trăm năm, là anh chị em và là mẹ của Chúa Giêsu Kitô (x. Mt 12,50).

⁵¹ Chúng ta là bạn trăm năm, khi linh hồn đầy đức tin của chúng ta được Chúa Thánh Thần liên kết với Chúa Giêsu Kitô. ⁵² Chúng ta là anh chị em của Người khi chúng ta thực hiện ý Cha trên trời (x. Mt 12,50). ⁵³ Chúng ta là mẹ của Người khi chúng ta cưu mang Người trong tâm hồn và thể xác, bằng cách yêu mến Người và gìn giữ lương tâm trong trắng và chân thành (x. 1Cr 6,20); chúng ta sinh Người ra bằng hành vi thánh thiện nhằm nêu gương sáng cho kẻ khác (x. Mt 5,16).

⁵⁴ Ôi thật là điều vẻ vang, khi có một người Cha thánh thiện và vĩ đại trên trời. ⁵⁵ Ôi thật là điều thánh thiện, an ủi khi có một người bạn trăm năm đẹp đẽ và kỳ diệu. ⁵⁶ Ôi thật là điều thánh thiện và đáng quí mến, khi có một Người Anh và một Người Con hiền lành, khiêm hạ, an hòa, ngọt ngào, đáng mến và đáng ước ao trên hết mọi sự đã  thí mạng sống mình cho đoàn chiên và đã cầu xin cùng Chúa Cha cho chúng ta : "Lạy Cha chí thánh, xin gìn giữ trong Danh thánh, những kẻ Cha đã ban cho Con (x. Ga 10,15; 17,21). ⁵⁷ Lạy Cha, tất cả những kẻ Cha đã ban cho Con trong thế gian đều thuộc về Cha, và Cha đã ban họ cho Con (Ga 17,6). ⁵⁸ Con đã ban cho họ những lời mà Cha đã ban cho Con; họ đã tiếp nhận những lời ấy và biết thật rằng Con đã từ Cha mà đến, và họ đã tin là Cha đã sai phái Con (Ga 17,8); Con cầu xin cho họ chứ không cho thế gian (x. Ga 17,9). Xin cha chúc lành và thánh hóa họ (Ga 17,17). ⁵⁹ Và vì họ, con xin thánh hiến chính mình con, để họ được thánh hóa và nên một như chúng ta (Ga 17,19.22). ⁶⁰ Lạy Cha, Con muốn rằng Con ở đâu, thì họ cũng ở đó với Con, để họ chiêm ngưỡng vinh quang của Con trong Nước Cha" (Ga 17,24 ; Mt 20,21).[4]

[10. Bổn phận ngợi khen Thiên-Chúa]

⁶¹ Vì Thiên Chúa đã chịu bao đau khổ vì chúng ta, đã mang lại và trong tương lai sẽ còn mang lại cho chúng ta bao điều lành nên mọi thụ tạo trên trời dưới đất, nơi lòng biển và ở đáy vực sâu, hãy dâng lên Người lời ngợi khen, vinh quang, danh dự và chúc tụng (x. Kh 5,13). ⁶² Chính Người ban cho ta nghị lực và sức mạnh. Chỉ mình Người là tốt lành (Mc 10,18; Lc18,19), cao cả, toàn năng, kỳ diệu, vẻ vang; chỉ mình Người là thánh thiện, đáng ca khen và chúc tụng đến muôn thuở muôn đời. Amen.

[11. Bổn phận sám hối và tiếp rước Mình thánh Chúa]

⁶³ Những ai không sám hối và không tiếp nhận Mình và Máu Chúa Giêsu Kitô, ⁶⁴ nhưng lại sống trong nết xấu và tội lỗi, chiều theo các đam mê và ước muốn xấu xa, không tuân giữ những điều đã hứa, ⁶⁵ đem thân làm nô lệ thế gian vì đã chiều theo các ước muốn của xác thịt, bận tâm về thế gian và lo lắng cho cuộc sống này : ⁶⁶ họ bị ma quỉ lừa gạt, họ trở thành con cái ma quỉ và thi hành những công việc của nó (x. Ga 8,41); họ là những kẻ đui mù, vì không nhìn thấy ánh sáng thật là Chúa Giêsu Kitô. ⁶⁷ Họ không có ơn khôn ngoan của Chúa Thánh Thần, vì trong lòng họ không có Con Thiên Chúa, Đấng thể hiện sự khôn ngoan chân thật của Chúa Cha. Kinh Thánh nói về họ rằng : "Tài ba khôn khéo của họ đã bị nuốt trôi" (Tv 106,27). ⁶⁸ Họ thấy và nhận ra, biết và làm điều dữ, và như thế, họ để mất linh hồn mình cách ý thức.

⁶⁹ Này anh chị em, anh chị em đã trở nên mù quáng, bị những kẻ thù của chúng ta là xác thịt, thế gian và ma quỉ lừa gạt; đối với con người xác thịt, phạm tội là điều êm dịu, còn phụng sự Thiên Chúa thì thật là khó nhọc. Mọi điều xấu xa, nết xấu và tội lỗi đều bắt nguồn và xuất phát từ lòng con người, như Chúa nói trong sách Tin Mừng (x. Mc 7,21-23). ⁷⁰ Anh chị em chẳng có của gì ở đời này và đời sau cả. ⁷¹ Anh chị em tưởng cứ giữ mãi được các của phù vân đời này, nhưng anh chị em nhầm rồi, vì ngày giờ anh chị em không nghĩ tới và không hay biết sẽ đến.

[12. Gương người chết dữ]

⁷² Thể xác yếu liệt, giờ chết gần kề, thân thích và bạn bè tới bảo: hãy định đoạt về của cải anh đi. ⁷³ Rồi nào vợ con, nào thân bằng quyến thuộc giả vờ khóc lóc. ⁷⁴ Và khi nhìn thấy họ khóc lóc, anh ta động lòng, nhưng đó là một sự động lòng bất chính. Anh nghĩ bụng rồi nói: đây, hồn và xác tôi, với mọi của cải của tôi, xin trao lại trong tay bà con. ⁷⁵ Con người ấy thật đáng nguyền rủa, vì đã tin tưởng phó thác linh hồn, thân xác và của cải mình vào những bàn tay như thế. ⁷⁶ Bởi vậy, Chúa nói qua vị ngôn sứ rằng : "Khốn thay kẻ đặt niềm tin tưởng nơi người phàm" (Gr 17,5). ⁷⁷ Người ta liền cho mời một linh mục đến. Ngài hỏi người hấp hối : "Con có muốn nhận phép giải tội để được tha thứ các tội lỗi không?". ⁷⁸ Anh ta đáp : "Thưa có". - "Con có muốn dùng tài sản của con theo khả năng mình, mà đền bù tội lỗi và bồi thường các khoản con gian lận và lường gạt kẻ khác không?". ⁷⁹ Anh ta đáp : "Thưa không". Vị linh mục hỏi : "Tại sao không?" ⁸⁰ - Vì con đã giao phó mọi sự vào tay thân thích bạn hữu cả rồi". ⁸¹ Anh ta bắt đầu cấm khẩu và kết thúc cuộc đời cách khốn nạn như vậy.

⁸² Vậy, xin tất cả anh chị em hãy biết rằng : bất cứ ai, dù ở đâu, và theo cách nào đi nữa, khi chết còn mắc tội trọng, mà không đền bù, nghĩa là khi còn có thể đền tội được mà không chịu làm, thì ma quỉ giật lấy linh hồn người ấy ra khỏi xác cách thô bạo và tàn nhẫn. Không ai biết được cực hình ấy thế nào ngoài trừ kẻ phải nếm chịu.

⁸³ Mọi tài năng, quyền hành và khôn ngoan mà họ tưởng mình sở hữu, sẽ bị tước đoạt (x. Lc 8,18 ; Mc 4,25). ⁸⁴ Anh ta để tài sản lại cho thân bằng quyến thuộc. Họ lấy chia nhau rồi lại còn nói : "Đồ khốn! Lẽ ra nó đã có thể thu tích cho ta nhiều hơn thế nữa". ⁸⁵ Rồi thể xác bị giòi bọ rúc rỉa. Như thế là anh ta mất cả xác lẫn hồn trong cuộc sống ngắn ngủi này và phải xa hỏa ngục chịu cực hình vô tận.

⁸⁶ Nhân danh Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Amen.

⁸⁷ Tôi là tu sĩ Phanxicô, tôi tớ hèn mọn của anh chị em, nhân danh Thiên Chúa là Tình yêu (x. 1Ga 4,16), tôi muốn hôn chân anh chị em và khẩn nài mọi người hãy khiêm nhường và tha thiết đón nhận những lời này và những lời khác nữa của Chúa Giêsu Kitô. Anh chị em hãy tuân giữ bằng việc làm cụ thể [5].

[1] Universis christianis religiosis. Dịch sát:Cùng tất cả các Kitô --hữu tu-sĩ. Thư này không phải gửi cho tất cả các Ki-tô-hữu, nhưng cho những người đã dấn thân  sống đới ki-tô hữu một cách tích cực qua đời sống hoán cải.

[2] Phan-xi-cô cảm thấy có bổn phận đặc biệt với những người này. Điều này còn được thể hiện rõ hơn ở câu 40 khi ngài nói  " chúng ta  phải ừ bỏ chính mình và đã đặt mình dưới ách của sự phục vụ và của  thánh đức vâng lời như đã hứa với Chúa".

[3] Sở dĩ thánh Phan-xi-cô nhấn mạnh như thế, vì có nhiều người ( nhất là những người trong nhóm của Valdo) cho rằng  quyền cử hành các Bí tích và giảng dạy không dựa trên việc truyền chức, nhưng trên cách sống xứng đáng của con người .

[4] Ở đây cũng vậy, Phan-xi-cô trích dẫn chủ yếu Ga 17, nhưng không đúng sát từng câu, từng chữ.

[5] Một vài bản sao ở chỗ này có thêm câu: "Ai không biết đọc, thì hãy nhờ kẻ khác thường xuyên đọc cho nghe, rồi hãy ghi nhớ và thực hành cách thánh thiện cho đến cùng, vì những lời này là thần khí và sự thật" (x.Ga 6,63).