Bài giảng - Thánh Lễ Cầu Cho Quý Anh Trong Tỉnh Dòng Đã Qua Đời

Lời Chúa: G 19,1.23-27; Ga 14,1-6

Tính đến ngày 01/7 vừa qua, khi cha cố Inhaxiô Ngô Đình Phán tạ thế, con số anh em trong Tỉnh Dòng đã qua đời là 117 anh, trong đó có 79 anh người Việt Nam và 38 anh người nước ngoài. Đó không đơn thuần là những con số thống kê, nhưng là 117 cuộc đời, 117 hành trình ơn gọi của người Phan Sinh. Có anh được Chúa gọi về khi mái đầu còn xanh, tuổi đời còn rất trẻ, ước mơ mục vụ còn dang dở,... Có anh được Chúa cho sống đến cảgần thế kỷ, chứng kiến biết bao đổi thay của Giáo Hội và Tỉnh Dòng, trở thành cây đại thụ tỏa bóng cho bao thế hệ. Từng đó con người đã góp phần không nhỏ làm nên lịch sử và diện mạo của Tỉnh Dòng Thánh Phanxicô Việt Nam hôm nay. 

Tu nghị 2026 vừa qua chúng ta chọn chủ đề: “Từ Di sản Tỉnh Dòng đến Sứ vụ hôm nay.” Di sản là quà tặng của ngày hôm qua, còn sứ vụ là trách nhiệm của ngày hôm nay. Các anh đi trước cũng để lại cho chúng ta biết bao di sản. Có những di sản làm nổi bật như những tu viện, những nhà thờ, những giáo điểm truyền giáo, những lớp học, những trang sách, những bài viết, những công trình được dựng xây bằng biết bao mồ hôi và nước mắt. Bêncạnh đó, có những di sản tuy âm thầm những phản chiếu cả một tín trung với Chúa và vẹn nghĩa với anh em. Đólà một nụ cười hiền lành, một tấm lưng còng sau bao năm lao động, một chuỗi Mân Côi đã mòn từng hạt, một đôi dép đã mòn gót, có những anh âm thầm cả đời trong nhà bếp, ngoài vườn rau, nơi phòng thánh... Có người chỉ biết cầu nguyện và lặng lẽ hy sinh. Nhưng tất cả đều để lại một dấu ấn không thể mờ phai trong gia phả Phan Sinh. Di sản ấy còn được đan dệt bằng những lời kinh giữa đêm khuya, những bước chân truyền giáo miệt mài, những bữa cơm huynh đệ, những lần tha thứ, những giọt mồ hôi và cả những giọt nước mắt. Và nếu phải gọi tên di sản quý giá nhất mà 117 anh đã để lại, có lẽ đó chính là tình huynh đệ - nghĩa mọn hèn. Bởi suy cho cùng, một Tỉnh Dòng chỉ có thể tồn tại và phát triển nếu được đặt trên nền tảng là những trái tim biết sống cho nhau.Là tự nguyện trở nên người bé nhỏ giữa anh em, chọn vị trí cuối cùng để người khác được bước lên, sẵn sàng cúi xuống thay vì tìm cách đứng trên.  Đó cũng là điều Thánh Phanxicô từng xác tín: “Chúa đã ban cho tôi những anh em”. Vậy nên 117 anh đã an nghỉ là 117 di sản và 353 anh em còn sống cũng là ngần ấy di sản.

Ông Gióp trong bài đọc thứ nhất đã cất lên một lời tuyên xưng đầy hy vọng: “Tôi biết Đấng bênh vực tôi vẫn sống.” Đó không phải là sự hiểu biết của lý trí, mà là sự xác tín của một trái tim đã trải qua biết bao đau khổ và thử thách. Có lẽ, 117 anh đã qua đời mà chúng ta tưởng nhớ hôm nay cũng đã sống bằng một niềm xác tín như thế. Vì tin vào Đấng hằng sống, nên những năm tháng cuối đời với bệnh tật, những bước chân chậm dần vì tuổi tác, những đêm dài không ngủ, những hy sinh chẳng còn ai nhìn thấy... tất cả không làm các anh mất phương hướng, vì các anh biết mình đang đi về đâu. 117 anh đã tin điều đó, đã bước đi, đã để lại dấu chân trên con đường Phan Sinh, và hôm nay, chúng ta không chỉ đơn thuần là nhớ đến các anh trong lời kinh nguyện hay trong Thánh Lễ, nhưng đây cũng là dịp để nhắc nhớ chúng ta đến lượt mình, hãy đặt bàn chân mình lên chính những dấu chân ấy. Người sau không đi con đường khác, nhưng đi tiếp con đường của người trước. Vậy câu hỏi đặt ra là: liệu dấu chân của tôi đang nối dài con đường ấy hay đang rẽ sang một lối khác?

Tin Mừng hôm nay như trả lời cho câu hỏi ấy. Đức Giêsu khẳng định: “Thầy là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống”. Ba danh từ, nhưng chỉ một Đấng, ba lời khẳng định, nhưng chỉ một hướng đi. Vì thế, đời sống của người Kitô hữu nói chung, và cách riêng người Anh Em Hèn Mọn, không phải là cuộc tìm kiếm một con đường nào khác ngoài Đức Kitô, một Đức Kitô khó nghèo và chịu đóng đinh. Chúng ta có thể có nhiều con đường mục vụ, nhiều cách phục vụ, nhiều nơi để đến, nhiều công việc để làm, nhưng chỉ có một Đường dẫn chúng ta về Nhà Cha. Chúng ta có thể học biết nhiều điều, đọc nhiều sách, nghiên cứu nhiều thần học, nhưng chỉ có một Sự Thật giải thoát chúng ta. Chúng ta có thể kéo dài tuổi thọ, chăm lo cho sức khỏe, vun đắp nhiều thành quả, nhưng chỉ có một Sự Sống làm cho cuộc đời có ý nghĩa và đưa chúng ta vào sự sống đời đời. 

Rồi sẽ đến một ngày, cũng trong một dịp tĩnh tâm, tên của mỗi chúng ta cũng sẽ được đọc lên trong Thánh lễ cầu cho các anh đã an nghỉ. Khi ấy, điều còn lại sẽ không phải là chức danh đứng trước tên mình, mà là chứng từ đứng sau cuộc đời mình. Chúng ta sẽ để lại điều gì? Một di sản của bình an hay một kho chia rẽ? Một ký ức đẹp hay một nỗi niềm tiếc nuối? Một huynh đệ đoàn vững mạnh hơn hay một huynh đệ đoàn nhiều vết thương? Bởi mỗi ngày sống là một ngày viết ‘di chúc thiêng liêng’ cho thế hệ sau. Và điều chúng ta viết không phải bằng cây bút trên giấy, mà bằng từng chọn lựa, từng lời nói, từng cách đối xử với anh em.

Xin cho các anh đã an nghỉ sớm hưởng hạnh phúc Thiên Đàng, nơi có nhiều chỗ ở. Mong các anh tiếp tục chuyển cầu để mỗi người chúng ta biết sống sao cho xứng đáng với di sản các anh để lại, đồng thời giúp chúng ta biết đi đúng Đường, sống đúng Sự Thật và đón nhận đúng Sự Sống. Và khi ấy, lời Đức Giêsu trong Tin Mừng hôm nay là một bảo chứng vững chắc cho chúng ta khi hoàn tất hành trình: “Thầy đi để dọn chỗ cho anh em... Thầy sẽ trở lại và đem anh em về với Thầy, để Thầy ở đâu, anh em cũng ở đó.” Đó chính là đích đến của mọi con đường, ý nghĩa của mọi di sản, mục tiêu của mọi sứ vụ và niềm hy vọng cuối cùng của người anh em hèn mọn là: được ở với Đức Kitô và được hợp đoàn với anh em trong Nhà Cha. Amen.

Phêrô Mai Đông Đăng, ofm