KHÚC CA CỦA NGƯỜI HÈN MỌN

Bài giảng lễ tạ ơn 25 năm khấn dòng

Nắng mờ sương mỏng ban mai

Rộn lên cảm xúc một ngày khó quên

Nguyện đường Tập viện Du Sinh

Phận hèn cam kết mối tình Áo Nâu.

Làm người tín hữu đã lâu

Nay là môn đệ bước sau chân Thầy

Xin dâng Chúa cuộc tình này

Giúp con trung tín đến ngày lâm chung!

(Du sinh, 16.9.2001)

Kính thưa toàn thể quý anh em,

Hôm nay, đứng trước anh em trong bầu khí đượm nét linh thiêng, đượm tình huynh đệ, dẫu khung cảnh và nơi chốn khác với Du Sinh, tâm hồn em vẫn ngập tràn cảm xúc khi nhớ về thánh lễ tuyên khấn lần đầu, ngày 16.9.2001, tại Tập viện Du Sinh, Đà Lạt.

25 năm khấn dòng – một phần tư thế kỷ khoác trên mình mảnh áo dòng nâu với sợi dây ba nút – không phải là một thành tích để tự hào, nhưng là một cảm nghiệm về mầu nhiệm của lòng Chúa xót thương cần được bày tỏ. Nhìn lại chặng đường đã qua, em thấy mình giống như một người nông dân đầy giới hạn được Chúa thương gọi vào làm vườn nho của Người.

Cho đến nay, em chẳng bận tâm suy nghĩ về đồng lương cuối ngày ông chủ sẽ trả, vì luôn tin rằng Người là Đấng tốt lành; mà chỉ mong có việc để làm, có anh em để chung sống, có động lực để tiến về phía trước!

Hôm nay là thánh lễ cuối của Tuần Tĩnh tâm, chúng ta dâng thánh lễ tạ ơn Chúa về hồng ân khấn dòng và linh mục. Cùng với 14 anh em khấn trọn và 9 anh em chịu chức linh mục năm ngoái; còn có 6 anh mừng ngân khánh linh mục (Đức Thiện, Trung Phụng, Quang Vượng, Khắc Lâm, Quốc Trụ và Phan Vũ); 7 anh em mừng kỷ niệm ngân khánh khấn dòng (Thanh Đề, Khánh Thông, Viết Thể, Đức Trí, Đình Trí, Minh Trí và Văn Mai); đặc biệt 2 anh mừng kim khánh khấn dòng (Anh Nicola Vũ Ngọc Hải và G.B Nguyễn Kỳ).

Thật hạnh phúc biết bao khi dịp kỷ niệm này trùng với biến cố trọng đại của Hội Dòng cử hành Năm Thánh mừng 800 năm Cuộc Vượt Qua của Cha Thánh Phan-xi-cô (1226 – 2026).

Thật lạ kỳ là các bài đọc Lời Chúa của ngày thường hôm nay hòa quyện tuyệt vời với linh đạo Phan Sinh, đặc biệt bài Phúc Âm dường như cũng được chọn đọc trong lễ khấn của chúng em 25 năm trước. Từ cảm hứng của những Lời Hằng Sống chúng ta vừa nghe, em muốn chia sẻ về hành trình dâng hiến qua ba ý tưởng sau đây.

1. HỒNG ÂN ĐƯỢC CHỌN GỌI TỪ NƠI HOANG TÀN ĐỔ NÁT

Trong bài đọc 1 trích sách Na-khum, chúng ta nghe được tiếng lòng thổn thức của vị ngôn sứ trước cảnh thành Giê-ru-sa-lem bị tàn phá: “Thành phố có mồ mả tổ tiên tôi đang bị hoang phế và các cửa thành bị lửa thiêu rụi”.

• Hình ảnh những bức tường Giê-ru-sa-lem đổ nát làm chúng ta nhớ ngay đến nguyện đường San Đa-mi-a-nô năm xưa, nơi Cha Thánh Phan-xi-cô đã đến quỳ sụp trước tượng Chúa chịu nạn. Giữa cảnh hoang tàn và u tối của ngôi nhà thờ ấy, cùng với những hoang mang và xao động trong tâm hồn chàng thanh niên Phan-xi-cô khi từ bỏ mộng hiệp sĩ, tiếng Chúa đã vang lên: “Phan-xi-cô, con hãy đi sửa lại nhà Ta, như con thấy đấy, nó đang có nguy cơ sụp đổ”.

• Khi nhìn lại hành trình 25 năm qua, em nhận ra Chúa cũng đã gọi em từ những “đống đổ nát hoang tàn” của mình là: những đam mê xấu, những yếu đuối, những ương ngạnh, những ích kỷ, kiêu ngạo… Em bước vào Dòng Anh em Hèn mọn không phải như một vị thánh, mà là một tội nhân mong được Chúa xót thương. Suốt một phần tư thế kỷ qua, nếu có điều gì tốt đẹp được xây dựng trong cuộc đời em, thì đó hoàn toàn là nhờ ơn Chúa và sự trợ giúp tận tình của quý anh em và nhiều người khác nữa. “Xin dâng trả mọi sự tốt lành về cho Thiên Chúa!” Tạ ơn Chúa vì Người đã không chê bỏ sự hèn kém nơi em, trái lại đã dùng chính sự yếu đuối ấy để biểu lộ quyền năng của Người. Cảm ơn quý anh em đã phải chịu đựng những lì lợm, bướng bỉnh, khô khan, dốt nát, chậm tin và chậm tiến của bản thân em. Qua đó, em dần cảm nhận được thế nào là tình huynh đệ chân thành, và từng bước quyết tâm sống như một quà tặng thay vì cục nợ cho anh em.

2. CÔNG CUỘC TRÙNG TU LIÊN LỈ QUA THỬ THÁCH

Nếu đọc tiếp sách Nakhum chương 3, chúng ta sẽ thấy khung cảnh của một công trường trùng tu vô cùng nhộn nhịp, mỗi người hai tay xây lại từng đoạn tường thành, từng phiến đá, từng tháp canh... Công việc ấy đòi hỏi sự kiên trì, tốn nhiều mồ hôi và cả máu, giữa những điều kiện khó khăn và cả những chống đối của các kẻ thù xung quanh. Hình ảnh này làm chúng ta liên tưởng ngay đến Cha Thánh Phanxicô như một người “trùng tu nhà Chúa”.

Đọc các truyện ký, chúng ta đã biết: ban đầu, Cha Thánh hiểu lời Chúa phán theo nghĩa đen, nên người đã đi lượm từng viên đá, tự tay trộn hồ để sửa lại 3 ngôi nhà thờ là San Đa-mi-a-nô, San Pie-tro và Porziuncola. Nhưng rồi, Thần Khí Chúa đã mở mắt cho người hiểu rằng: Công cuộc trùng tu đích thực mà Chúa muốn ấy là chính Giáo hội thời bấy giờ – một Giáo hội đang bị lung lay bởi quyền lực, giàu sang và nhiều rạn nứt từ bên trong. Vậy Cha Thánh đã trùng tu Giáo hội bằng cách nào? Bằng chính một lối sống Tin Mừng triệt để, nỗ lực họa lại đời sống của thầy chí thánh Giê-su bằng lối sống nghèo khó, huynh đệ và hèn mọn tuyệt vời.

Tu là sửa trí sửa lòng

Sửa tính sửa nết sửa trong sửa ngoài! 

Đời tu của em suốt 25 năm qua cũng là một công trường trùng tu liên lỉ. Đã có những lúc “tường thành tâm hồn” hay tinh thần dâng hiến bị lung lay nghiêng ngã, bởi những thử thách của bổn phận, những khúc mắc trong đời sống chung, hay những đam mê, nết xấu và tội lỗi nơi bản thân. Những lúc ấy, em đã cố gắng học nơi Cha Thánh bài học của lòng kiên trì - nhặt từng “viên đá” của sự hy sinh, nhẫn nhịn, vâng phục… để xây lại ngôi đền thờ lòng mình. Em tạ ơn Chúa vì qua những thăng trầm của cuộc sống, Người đã thanh luyện động lực tu trì của em, giúp em dần dần thanh thoát hơn với thế gian (mặc dù chưa ra khỏi thế gian), yêu mến và gắn bó hơn với lý tưởng Phan Sinh, nhiệt thành hơn trong các sứ vụ được trao phó và hình như cũng trở nên dễ thương hơn một chút trong đôi mắt của các anh em?

3. CUỘC VƯỢC QUA TRÊN DẤU CHÂN THẬP GIÁ

Bài Tin Mừng hôm nay vang lên lời mời gọi đầy thách đố của Chúa Giê-su: “Ai muốn theo Tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo”. Lời này đã được Cha Thánh đưa vào trong Lksc 3,1 - như một phần làm nên khuôn mẫu của đời sống người Anh em Hèn mọn. Hơn nữa, lời này đã trở nên sống động nơi chính cuộc đời Thánh Phụ, cách riêng ở cuối chặng đường trần thế của người.

Năm nay, chúng ta mừng 800 năm cuộc vượt qua của Cha Thánh (1226 – 2026). Hai năm trước khi lìa thế, người đã được in năm dấu thánh trên núi La Verna. Biến cố này cho thấy: thập giá không còn là một gánh nặng trên vai của người môn đệ Đức Giê-su, mà đã thấm sâu vào xương thịt của vị Thánh Nghèo. Khi giờ đã đến, người xin anh em đặt mình nằm trần trụi trên đất mẹ và đón nhận “Chị Chết” với bài ca chúc tụng: Laudato Si! Cuộc vượt qua của người là đỉnh cao của một tiến trình tự hủy hoàn toàn, là thành quả mỹ mãn của niềm khao khát trở nên đồng hình đồng dạng với Đức Ki-tô nghèo khó và chịu đóng đinh.

25 năm hay 50 năm khấn dòng là khoảng thời gian chúng em đã và đang tập chết đi cho chính mình mỗi ngày theo gương Cha Thánh. Từ bỏ ý riêng qua lời khấn vâng phục, khước từ của riêng để sống tốt tình huynh đệ, và giữ đức khiết tịnh để có thể sống yêu thương như Chúa dạy.  

Nhìn về tương lai, cuộc hành trình phía trước chắc chắn sẽ đối diện với tình trạng tuổi cao sức yếu, những đêm tối đức tin, những hoài bảo dang dở, những nhọc nhằn của tiến trình tu luyện để nên thánh. Nhưng nhờ Năm Thánh hồng phúc này, hy vọng chúng em và tất cả quý anh em, có thêm động lực để tiếp tục “từ bỏ mình, vác thánh giá hằng ngày và bước theo Chúa cho đến cùng”. 

Kính thưa quý anh em,

Cột mốc 25 và 50 năm khấn dòng hay linh mục, là một hồng ân cao cả, nhưng nó không thuộc về riêng em hay các anh em được mừng năm nay. Chúng em có được ngày hôm nay là nhờ biết bao lời cầu nguyện, tình thương mến, sự đồng hành và tín nhiệm của rất nhiều quý anh em trong Tỉnh dòng. Anh em chính là những người cùng chúng em đang xây dựng “tường thành Giê-ru-sa-lem – trùng tu Giáo Hội”, và chúng em ước mong sẽ cùng với anh em gìn giữ và phát huy những di sản quý báu của Hội Dòng và Tỉnh Dòng chúng ta.

Cuối bài Tin mừng hôm nay, Đức Giê-su nói: “Thầy bảo thật anh em: trong số người có mặt ở đây, có những kẻ sẽ không phải nếm sự chết trước khi thấy Con Người đến hiển trị.”. Em mong ước tất cả anh em chúng ta, “không phải nếm sự chết” trước khi được mừng 25, 50 hay 60 năm khấn dòng hay linh mục. Tuy nhiên, điều em tha thiết hơn cả là dù Chúa cho sống bao lâu, thì chúng ta cũng hãy nỗ lực sống sao cho trọn tình với Chúa và vẹn nghĩa với nhau.

Cuối cùng, em xin mượn lại chính lời trăn trối của Cha Thánh khi gần cuối chặng đường trần thế, để nhắc nhở bản thân và mời gọi tất cả anh em: “Hỡi anh em, chúng ta hãy bắt đầu lại để phụng sự Chúa, vì cho đến nay chúng ta chưa làm được gì mấy”.

Xin Chúa luôn đồng hành và chúc lành cho tất cả chúng ta, là những môn đệ của Đức Giê-su và là những người Anh em Hèn mọn.

Cảm ơn tất cả anh em.  

Vy Vy Em, Ofm

(Núi Cúi, ngày 7.8.2026)