BÀI GIẢNG
CHÚA NHẬT XVI THƯỜNG NIÊN – NĂM A

DẪN NHẬP: NỖI TRĂN TRỞ TRƯỚC SỰ SỰ ÁC

Anh chị em thân mến,

Sống ở đời, có lẽ không ít lần chúng ta cảm thấy bất bình, thậm chí hoang mang trước sự hoành hành của cái ác. Khi chứng kiến những bất công, gian dối, những tổn thương mà người hiền lành phải gánh chịu, chúng ta dễ nảy sinh câu hỏi: “Thiên Chúa ở đâu khi cái ác hoành hành? Tại sao Ngài không tiêu diệt kẻ xấu ngay lập tức để bảo vệ người lương thiện?”

Tâm lý muốn “nhổ sạch cỏ lùng” ấy không chỉ là phản ứng của các đầy tớ trong bài Tin Mừng hôm nay, mà còn là tiếng lòng của mỗi chúng ta. Tuy nhiên, qua Lời Chúa của Chúa Nhật XVI Thường Niên hôm nay, đặc biệt là qua ba dụ ngôn về Nước Trời (Cỏ lùng, Hạt cải và Men trong bột), Chúa Giêsu vén mở cho chúng ta cái nhìn sâu sắc của Thiên Chúa về thế giới này. Đó không phải là một cái nhìn nóng vội, thanh trừng, mà là cái nhìn của sự kiên nhẫn, đầy tình thương và quan phòng.

1. NƯỚC TRỜI GIỮA THẾ GIỚI
ĐAN XEN THIỆN VÀ ÁC

Trong dụ ngôn thứ nhất, Chúa Giêsu ví Nước Trời như chuyện người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. Nhưng khi mọi người đang ngủ, kẻ thù liền đến gieo thêm cỏ lùng vào giữa lúa rồi đi mất. Đến khi lúa mọc lên và trổ bông, cỏ lùng cũng xuất hiện.

Hình ảnh thực tế: Cỏ lùng lúc mới mọc trông rất giống cây lúa non. Chỉ đến khi trổ bông, người ta mới phân biệt được đâu là hạt lúa chứa đầy dưỡng chất và đâu là cỏ lùng đen tối, mang độc tố.

Hình ảnh thửa ruộng này chính là thế giới, là Giáo hội, và thậm chí là chính tâm hồn của mỗi chúng ta. Thiên Chúa gieo sự thiện, nhưng ma quỷ và sự tự do ích kỷ của con người lại gieo rắc sự dữ.

· Thế giới phức tạp: Chúng ta không sống trong một môi trường thuần khiết hoàn hảo. Người tốt và kẻ xấu, việc thiện và điều ác vẫn đang cùng tồn tại bên cạnh nhau, đan xen vào nhau.

· Giáo hội lữ hành: Giáo hội gồm những vị thánh nhưng cũng đầy những tội nhân.

· Tâm hồn con người: Ngay trong lòng mỗi người chúng ta, lúa tốt của lòng vị tha và cỏ lùng của sự ích kỷ, kiêu ngạo vẫn ngày đêm tranh giành ảnh hưởng.

Chúa Giêsu khẳng định một thực tế: Nước Trời đã hiện diện, đang hoạt động âm thầm nhưng mạnh mẽ ngay giữa lòng một thế giới chưa hoàn hảo. Sức sống của Nước Trời không bị bóp nghẹt bởi sự dữ, mà vẫn lớn lên từng ngày nhờ quyền năng của Thiên Chúa.

2. VIỄN TƯỢNG CÁNH CHUNG:
BÀI HỌC VỀ SỰ KIÊN NHẪN CỦA THIÊN CHÚA

Phản ứng của các đầy tớ trong dụ ngôn thật giống chúng ta: “Ông có muốn chúng tôi ra nhặt cỏ lùng không?” Họ muốn giải quyết nhanh gọn, muốn dùng bạo lực để lập lại trật tự. Nhưng câu trả lời của ông chủ thật bất ngờ: “Đừng, sợ rằng khi nhặt cỏ lùng, các anh lại nhổ bật cả lúa ruộng lên. Cứ để cả hai cùng lớn lên cho đến mùa gặt”.

Tại sao Thiên Chúa lại kiên nhẫn với cái ác như vậy? Bài đọc I trích sách Khôn Ngoan đã cho chúng ta câu trả lời tuyệt vời: “Chúa xử khoan dung vì Chúa là Chúa tể muôn loài… Chúa lấy lòng từ ái mà xử sự với chúng con… Khi làm như thế, Ngài dạy dân Ngài biết rằng: người công chính phải có lòng nhân ái, và Ngài đã ban cho con cái niềm hy vọng tràn trề là Ngài ban ơn thống hối sau khi phạm tội.”

Thiên Chúa kiên nhẫn không phải vì Ngài bất lực hay đồng lõa với sự dữ, mà vì Ngài trân quý từng hạt lúa tốt. Ngài sợ rằng trong sự nóng vội của con người, chúng ta sẽ làm tổn thương những mầm non nhân đức. Hơn thế nữa, Thiên Chúa của chúng ta là Đấng có quyền năng biến đổi. Đối với con người, cỏ lùng vĩnh viễn là cỏ lùng. Nhưng đối với Thiên Chúa, một “kẻ xấu” ngày hôm nay vẫn có cơ hội để hoán cải thành “người tốt” ngày mai. Hãy nghĩ đến một Saulo bắt bớ đạo đã trở thành Thánh Phaolô Tông đồ, một Augustinô ngập trong tội lỗi đã trở thành vị Thánh Tiến sĩ lớn của Giáo hội.

Tuy nhiên, sự kiên nhẫn của Thiên Chúa không kéo dài vô tận. Dụ ngôn kết thúc bằng một viễn tượng cánh chung rõ ràng: ngày mùa gặt sẽ đến. Đó là ngày tận thế, ngày phán xét cuối cùng. Lúc đó, sự phân định sẽ diễn ra một cách công minh: “Hãy gom cỏ lùng lại, bó thành từng bó mà đốt đi; còn lúa, thì hãy thu vào kho lẫm cho tôi”. Sự dữ sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn, và người công chính sẽ chói lọi như mặt trời trong Nước của Cha họ. Viễn tượng này mang lại cho chúng ta niềm an ủi lớn lao: cái ác không bao giờ có tiếng nói cuối cùng, công lý và tình thương của Thiên Chúa sẽ chiến thắng.

3. LỐI SỐNG CỦA NGƯỜI MÔN ĐỆ
GIỮA THỜI ĐẠI HÔM NAY

Đứng trước bức tranh toàn cảnh về Nước Trời mà Chúa Giêsu đã phác thảo, người môn đệ Kitô hữu được mời gọi sống theo một phong cách mới, phong cách của Tin Mừng.

Kiên nhẫn và tín thác vào sự quan phòng của Thiên Chúa

Lối sống đầu tiên là học biết kiên nhẫn với tha nhân và với chính mình. Thay vì đóng vai trò làm thẩm phán để xét đoán, lên án và loại trừ người khác, chúng ta được gọi để có cái nhìn bao dung của Thiên Chúa. Đừng vội dán nhãn ai đó là “cỏ lùng” vô phương cứu chữa. Đồng thời, chúng ta cũng phải kiên nhẫn với chính những yếu đuối của bản thân, không ngã lòng khi thấy cỏ lùng tội lỗi vẫn mọc lên trong lòng, nhưng tin tưởng chạy đến với Bí tích Hòa giải để xin Chúa thanh tẩy.

Sự kiên nhẫn này bắt nguồn từ lòng tín thác vào quyền năng quan phòng của Chúa. Hai dụ ngôn ngắn về hạt cải và men trong bột củng cố niềm tin này. Hạt cải nhỏ bé nhất trong các loại hạt, nhưng khi lớn lên lại thành cây cao bóng cả cho chim trời làm tổ. Một chút men nhỏ bé, nhưng có sức làm dậy cả ba đấu bột. Công trình của Thiên Chúa có thể bắt đầu rất âm thầm, khiêm tốn, nhưng sức sống của Ngài là vô hạn. Chúng ta không cần phải lo lắng hay dùng những biện pháp trần tục để bảo vệ Giáo hội hay bảo vệ sự thiện, vì chính Chúa đang điều khiển lịch sử.

Trung thành với sứ mạng cho đến ngày hoàn tất

Lối sống thứ hai là kiên trì làm chứng cho sự thiện. Nhiệm vụ của chúng ta không phải là đi tìm nhổ cỏ lùng, mà là làm sao để chính mình trở thành những hạt lúa tốt nhất, trổ sinh nhiều bông hạt chắc mẩy.

Chúng ta được gọi để làm “men” thấm nhập vào lòng đời, mang giá trị Tin Mừng làm biến đổi môi trường gia đình, công sở, học đường nơi chúng ta đang sống. Một nụ cười cảm thông, một hành động tử tế, một sự trung thực trong kinh doanh… chính là những nắm men nhỏ bé nhưng có sức lay chuyển cả xã hội.

Chúng ta được gọi để làm “cây cải” tỏa bóng mát của sự ủi an, nâng đỡ cho những tâm hồn đang bơ vơ, lạc lỏng giữa dòng đời.

Như bài đọc II, Thánh Phaolô đã nhắc nhở chúng ta về sự yếu đuối của phận người: “Có Thánh Thần nâng đỡ sự yếu hèn của chúng ta… Ngài cầu thay nguyện giúp cho chúng ta bằng những tiếng rên siết khôn tả”. Chúng ta không cô đơn trong sứ mạng này. Dù thế giới có nghiệt ngã, dù sức lực chúng ta có hạn, Thánh Thần vẫn đang hoạt động bên trong chúng ta, ban sức mạnh để chúng ta trung thành cho đến ngày Chúa Giêsu Kitô hoàn tất công trình cứu độ của Ngài.

KẾT LUẬN: LỜI MỜI GỌI CHO MỖI CHÚNG TA

Anh chị em thân mến,

Thánh lễ hôm nay là một cơ hội để chúng ta nhìn lại mảnh đất tâm hồn mình. Chúa vẫn đang tiếp tục gieo lời Ngài, gieo ân sủng Ngài vào đời sống chúng ta. Đứng trước sự hiện diện song song của thiện và ác, xin cho chúng ta không thỏa hiệp với cái xấu, nhưng cũng không nôn nóng loại trừ người khác bằng sự oán hận.

Ước gì mỗi người chúng ta, khi bước ra khỏi ngôi thánh đường này, biết sống bao dung hơn, kiên nhẫn hơn, và can đảm hơn trong việc gieo rắc những hạt giống yêu thương. Hãy tin tưởng rằng, dù âm thầm như hạt cải, dù nhỏ bé như chút men, sự thiện được làm vì lòng mến Chúa sẽ có sức mạnh biến đổi thế giới, chuẩn bị cho chúng ta một chỗ xứng đáng trong ngày mùa gặt vinh hiển của Nước Trời.

Amen.

Phan Du Sinh