Sự công bằng của Thiên Chúa
THỨ TƯ TUẦN XX THƯỜNG NIÊN
SỰ CÔNG BẰNG CỦA THIÊN CHÚA
Bài đọc: Ed 34,1-11; Tin Mừng: Mt 20,1-16a
Kính thưa quý ông bà và anh chị em,
Sống trong một xã hội coi trọng hiệu năng và thành tích, "công bằng" trở thành một thước đo tối thượng. Về kinh tế, công bằng là làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít. Về pháp lý, công bằng là sòng phẳng, "răng thế răng, mắt thế mắt". Thế nhưng, Lời Chúa trong bài Tin Mừng hôm nay lại mang đến một cú "lội ngược dòng" ngoạn mục, dẫn đưa chúng ta vào một cái nhìn hoàn toàn mới mẻ về sự công bằng của Thiên Chúa.
Khi nghe dụ ngôn người làm vườn nho, phản ứng tự nhiên của chúng ta là đứng về phía những người thợ làm việc từ sáng sớm. Họ đến từ tảng sáng (khoảng 6 giờ), cam chịu dầm mưa nắng suốt 12 tiếng đồng hồ. Trong khi đó, nhóm cuối cùng chỉ lao động vỏn vẹn một tiếng đồng hồ từ lúc 5 giờ chiều. Vì thế, sự bất bình đã bùng nổ khi ông chủ trả lương: ai cũng nhận được đúng một đồng như nhau! Dưới góc độ sòng phẳng của con người, đây rõ ràng là sự bất công nghiêm trọng.
Thế nhưng, tại sao chúng ta lại cảm thấy bất công? Thưa, đó là vì chúng ta luôn có thói quen so sánh mình với người khác. Sự bất mãn thường không sinh ra từ việc bản thân bị thiếu thốn, mà nảy sinh từ lòng đố kỵ khi thấy người khác nhận được điều tốt đẹp mà ta cho rằng họ "không xứng đáng". Tâm lý ấy dẫn đến thái độ cằn nhằn hằng ngày: "Tại sao người lười biếng hơn lại gặp may mắn? Tại sao tôi đi lễ, giữ đạo siêng năng mà cuộc đời vẫn lắm gian truân, còn kẻ tội lỗi lại sống giàu sang, tự tại?"
Tuy nhiên, nếu bình tâm suy xét vượt lên trên cái nhìn ích kỷ ấy, chúng ta sẽ nhận ra ông chủ không hề bất công. Ngược lại, ông đã thực hiện sự công bằng trọn vẹn trên cả hai phương diện: ĐÚNG LUẬT VÀ TRÀN ĐẦY XÓT THƯƠNG.
Đối với nhóm thợ đầu tiên, ông công bằng theo giao ước khi trả đúng một đồng như đã thỏa thuận. Đó là sự công bằng của sòng phẳng. Nhưng đối với nhóm thợ cuối cùng, sự công bằng của ông lại được nâng lên thành lòng trắc ẩn. Hãy tự hỏi: Tại sao họ lại đứng chơ vơ ở chợ đến tận chiều tà? Câu trả lời của họ thật xót xa: "Vì không ai thuê chúng tôi." Trong xã hội cổ đại, một ngày không có việc làm đồng nghĩa với việc tối hôm đó cả gia đình phải chịu đói.
Hình ảnh ông chủ đi tìm những người thợ bị bỏ rơi lúc 5 giờ chiều gợi nhớ đến lời Chúa trong bài đọc 1 (Ed 34,11): Thiên Chúa như vị Mục Tử Nhân Lành, chính Ngài sẽ đi tìm và chăm sóc những con chiên bơ vơ. Ông chủ gọi họ vào vườn nho không phải vì thiếu nhân công, mà vì không đành lòng nhìn gia đình họ ra về tay trắng. Đồng tiền trao cho người thợ cuối cùng không còn là thước đo giá trị lao động, mà là thước đo nhu cầu sự sống.
Qua đó, Lời Chúa dạy chúng ta rằng: Sự công bằng của Thiên Chúa không phải là sự lạnh lùng của một cỗ máy tính toán công trạng, mà là sự công bằng thăng hoa bởi Tình Yêu. Ngài trao ban ơn cứu độ như một Ân Sủng (Quà tặng) chứ không phải Lương bổng (Nợ nần). Ngài ban cho đơn giản vì Ngài là Đấng Nhân Hậu: "Hay vì thấy tôi tốt bụng mà bạn đâm ra ghen tức?"
Là những Kitô hữu giữ đạo từ nhỏ, chúng ta rất dễ rơi vào thái độ của những người thợ giờ thứ nhất: tự phụ về "công trạng" để rồi trở nên khắt khe, xét đoán những tội nhân mới sám hối. Nhưng ta quên mất rằng: Việc được gọi vào vườn nho của Chúa từ sáng sớm — được biết Chúa sớm, được sống trong ân sủng Ngài — đã là một đặc ân và niềm hạnh phúc lớn lao nhất rồi.
Ước gì Lời Chúa hôm nay biến đổi tâm hồn chúng ta:
Biết loại bỏ lòng đố kỵ để "vui với người vui", biết mừng cho sự trở lại của anh chị em mình.
Biết chuyển từ thái độ đòi hỏi sòng phẳng sang thái độ tạ ơn vì mọi sự chúng ta có đều là ơn thương ban.
Và biết sống bao dung, rộng lượng với tha nhân như chính Cha trên trời là Đấng bao dung. Amen.
