TỪ BỎ CÁI TÔI – VÁC THẬP GIÁ

ĐỂ NÊN ĐỒNG HÌNH ĐỒNG DẠNG VỚI ĐỨC KITÔ

Mt 16,24-28

Kính thưa quý anh,

Lời Chúa hôm nay đưa chúng ta vào trung tâm đời sống thánh hiến. Đức Giêsu không bắt đầu bằng những việc phải làm hay những thành công của người môn đệ, nhưng đi thẳng vào cội nguồn của mọi cuộc hoán cải: “Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo.” (Mt 16,24)

Ba động từ từ bỏ – vác – theo không chỉ là một chương trình sống, mà còn là cả tiến trình hoán cải của người môn đệ. Đối với người Anh Em Hèn Mọn, lời mời gọi ấy càng triệt để hơn. Chúng ta đã từ bỏ gia đình, sự nghiệp và tương lai riêng để bước theo Đức Kitô. Nhưng kinh nghiệm cho thấy: từ bỏ bên ngoài chỉ diễn ra một hay vài lần, còn từ bỏ chính mình phải diễn ra mỗi ngày.

Từ bỏ chính mình không phải là phủ nhận giá trị bản thân, nhưng là từ bỏ cái tôi kiêu căng, ích kỷ, tự mãn và chỉ muốn sống theo ý mình.

Tiếng Việt, qua cách chơi chữ, gợi cho chúng ta một suy tư thú vị về chữ TÔI.

Chữ Tôi bỏ mũ thành Toi – nghĩa là mất hết.

Thêm dấu sắc thành Tối – mù mịt, lạc hướng.

Thêm dấu huyền thành Tồi – hẹp hòi, thấp kém.

Thêm dấu nặng thành Tội – rơi vào vòng tội lỗi.

Từ cách liên tưởng ngôn ngữ, chữ “Tôi” gợi lên những bài học quý giá cho đời sống nội tâm: Không biết mình là ai thì Toi.

Không chịu hạ mình học hỏi thì Tối.

Không biết yêu thương, giúp đỡ tha nhân thì Tồi.

Không sống theo lẽ phải thì Tội.

Đó là lời nhắc mỗi người nhìn lại chính mình. Cái tôi không phải là kẻ thù cần loại bỏ, vì chính nó làm nên sự độc đáo và phẩm giá của mỗi người. Điều cần thiết là cái tôi phải được thanh luyện mỗi ngày để không còn bị chi phối bởi kiêu căng, ích kỷ và tự mãn, nhưng biết quy hướng về Thiên Chúa và mở lòng với tha nhân.

Đây cũng là cám dỗ âm thầm trong đời tu. Chúng ta có thể yêu Chúa nhưng vẫn muốn Chúa làm theo ý mình; phục vụ Giáo Hội nhưng vẫn muốn tìm danh dự; sống tình huynh đệ nhưng vẫn muốn mọi sự theo ý mình. Đó chính là cái tôi mà Đức Giêsu mời gọi từ bỏ.

Cha Thánh Phanxicô hiểu rất rõ cuộc chiến ấy. Ngài không xem kẻ thù lớn nhất là ma quỷ hay người khác, nhưng là chính bản thân chưa được hoán cải. Trong Huấn ngôn 10, Chế ngự thân xác, ngài viết: “Lắm kẻ khi phạm tội hay chịu điều bất công thường đổ lỗi cho kẻ thù hay người khác. Nhưng làm vậy không đúng. Mỗi người có một kẻ thù dưới quyền mình: đó là thân xác. Nó xui khiến ta phạm tội. Phúc thay ai biết chế ngự và khôn ngoan đề phòng kẻ thù ấy; bấy giờ không một kẻ thù nào dù hữu hình hay vô hình có thể làm hại ta được.”

Đây không phải là cái nhìn bi quan về thân xác, nhưng là lời mời gọi làm chủ những khuynh hướng vị kỷ và những đam mê vô trật tự. Theo Cha thánh, cuộc chiến căn bản không ở bên ngoài mà ở trong lòng. Bao lâu cái tôi còn thống trị, bấy lâu bình an còn bị đánh mất.

Sau lời mời gọi từ bỏ chính mình, Đức Giêsu nói đến việc vác thập giá. Tin Mừng không bảo chúng ta đi tìm hay lựa chọn thập giá, nhưng hãy vác thập giá của mình mỗi ngày mà theo. Mỗi người đều có thập giá riêng.

Đối với người tu sĩ, thập giá nhiều khi chỉ là những điều rất bình thường:

trung thành với giờ kinh khi tâm hồn khô khan;

vui tươi phục vụ khi không ai biết đến;

vâng phục khi ý riêng không được chấp nhận;

kiên nhẫn với người anh em khó tính;

tha thứ khi bị hiểu lầm;

trung thành với lời khấn trong những ngày nguội lạnh.

Chính những thập giá âm thầm ấy đang nhào nặn dung mạo Đức Kitô nơi người tu sĩ để chúng ta được trở nên đồng hình đồng dạng với Người.

Trong Vườn Cây Dầu, Chúa Giêsu cũng đã chiến đấu với ý riêng khi cầu nguyện: “Lạy Cha, nếu có thể, xin cất chén này khỏi con. Nhưng xin đừng theo ý con, một theo ý Cha.” (Mt 26,39)

Đó là mẫu gương tuyệt vời của việc từ bỏ chính mình. Người đón nhận thập giá với tình yêu cứu độ, và thập giá trở thành con đường dẫn đến vinh quang Phục Sinh.

Mỗi lần chúng ta bỏ đi một chút tự ái, một lời biện minh, một sự ích kỷ hay ganh ghét là mỗi lần chúng ta đang vác thập giá và bước theo Đức Kitô.

Thánh Gioan Tẩy Giả đã sống tinh thần ấy khi nói: ”Người phải lớn lên, còn tôi phải nhỏ lại.” (Ga 3,30). Cái tôi càng lớn, lòng người càng chật hẹp; cái tôi càng biết lùi lại, Thiên Chúa càng có chỗ để hành động.

Thánh Phaolô xác tín: “Tôi sống, nhưng không còn là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi.” (Gl 2,20). Đó không phải là đánh mất chính mình, nhưng là để Đức Kitô biến đổi và sống trong cuộc đời mình.

Kính thưa quý anh. Chúa Giêsu không hứa con đường theo Ngài sẽ dễ dàng, nhưng đó là con đường dẫn đến sự sống. Hôm nay, Chúa vẫn mời gọi mỗi người: “Hãy theo Thầy.”

Chúng ta có sẵn sàng từ bỏ cái tôi kiêu căng để mặc lấy sự khiêm nhường của Đức Kitô? Có dám vác thập giá của bổn phận, hy sinh và yêu thương mỗi ngày mà không nản lòng? Có để Đức Kitô sống và hành động trong cuộc đời mình không?

Xin cho mỗi người biết chiến thắng “kẻ thù dưới quyền mình”, biết thanh luyện cái tôi mỗi ngày, để sống trọn vẹn lời khấn, xây dựng tình huynh đệ chân thật và trở nên hình ảnh sống động của Đức Kitô nghèo khó, khiêm nhường và chịu đóng đinh giữa thế giới hôm nay.

Ts. JC. Ofm.