LỄ MẶC ÁO DÒNG 2026

BƯỚC VÀO NHÀ TẬP:
TỪ SỰ KHÔN NGOAN THẾ GIAN
ĐẾN TINH THẦN CHÚA

Xin đọc lại cho anh em một câu chuyện về một tân tập sinh được đăng trên mạng.

“Thầy Hùng bước vào khuôn viên Tập viện, lòng lâng lâng một niềm vui khó tả. Sau bao tháng ngày chờ đợi, cuối cùng thầy cũng chính thức được gia nhập Tập Viện. Cây cối trong sân như xanh hơn, tiếng chuông nguyện như trong hơn. Thầy thấy mình may mắn, thấy đời mình từ đây đã sang một trang mới.

Theo truyền thống nhà dòng, lớp sắp tuyên khấn và lớp mới vào nhà Tập có chung với nhau một tháng, để các anh lớp trên bàn giao công việc và hướng dẫn đàn em những ngày đầu bỡ ngỡ. Mỗi anh sắp khấn được giao đồng hành với một tập sinh mới. Thầy Hùng được ghép với thầy Tuấn, một người trầm tính, ít nói, nhưng ánh mắt điềm đạm và sâu.

Thầy Hùng vốn chân thành, gặp ai cũng cởi mở. Suốt mấy ngày đầu, thầy hỏi han thầy Tuấn đủ điều: nếp sống trong nhà Tập ra sao, giờ giấc thế nào, cha giáo tính tình thế nào, và nhất là, xin thầy Tuấn cho mình một lời khuyên để bước vào năm Tập cho tốt.

Thầy Tuấn im lặng một lúc, như cân nhắc. Rồi thầy nhỏ nhẹ: "Anh chỉ có một lời khuyên thôi, em ạ."

Thầy Hùng chăm chú lắng nghe.

"Trong năm Tập này, và cả cuộc đời tu sau này, em hãy cẩn trọng với chính anh em cùng lớp, với những người sống bên cạnh em."

Thầy Hùng hơi ngạc nhiên. Thầy tưởng thầy Tuấn sẽ khuyên chuyện học hành, chuyện cầu nguyện, chứ không ngờ lại là điều này.

Thầy Tuấn nói tiếp, giọng vẫn đều và ấm: "Anh biết em là người có tài, học giỏi, được nhiều người quý. Nhưng em còn trẻ, còn thiếu kinh nghiệm cuộc đời. Em quá tin người, và thật thà. Anh không bảo em sống gian dối, không đời nào. Em không có tâm hại người, đó là điều tốt. Nhưng em cần có tâm phòng người."

Thầy dừng một nhịp, rồi nói điều mà thầy Hùng còn nhớ mãi: "Không phải ai cũng vui vẻ, hạnh phúc với những gì em đạt được đâu, em à. Không phải ai trước mặt nói tốt với em, thì sau lưng cũng nói tốt về em trước mặt bề trên. Đời tu, thật ra, cũng giống ngoài đời thôi. Cũng là những con người, với đủ mọi hỉ nộ ái ố. Áo dòng không xóa được cái phàm trong lòng người ta ngay đâu. Nó chỉ nhắc người ta phải chiến đấu với cái phàm ấy mỗi ngày."

Thầy Hùng lặng người lắng nghe những lời tâm can của đàn anh dặn dò.

"Em có nhớ thánh Têrêsa Avila không?" thầy Tuấn hỏi. "Ngài từng viết đại ý rằng: tôi vào nhà dòng để lánh xa thế gian, nhưng vào rồi mới thấy, ở đây có khi còn nhiều thế gian hơn cả bên ngoài. Một vị thánh lớn mà còn cảm nghiệm như vậy, thì em đừng ngỡ ngàng nếu một ngày em gặp phải điều tương tự."

Tối hôm ấy, thầy Hùng ngồi một mình trong nhà nguyện, ngẫm lại những lời của thầy Tuấn.

Thầy thấy đúng. Không phải đúng đến mức phải nghĩ xấu về đời tu, như đôi khi người đời vẫn nghĩ quá đen tối. Đời tu vẫn đẹp, vẫn thánh thiện, vẫn đầy những con người quảng đại và chân thành. Nhưng sự thật là ở đâu cũng có những người cơ hội, những người sẵn sàng bán rẻ anh em để nâng mình lên trước bề trên. Đó không phải chuyện hiếm. Đó là bài học hằn trong biết bao cuộc đời của các thánh, những người từng bị chính anh em mình hiểu lầm, ghen tị, thậm chí hãm hại.

Thầy ngước nhìn lên cây thánh giá trên cung thánh, thì thầm: "Lạy Chúa, xin cho con mạnh mẽ bước đi trong ân nghĩa của Ngài. Xin cho con giữ được lòng chân thành, nhưng cũng đủ khôn ngoan để không vấp ngã, không cay đắng, không đánh mất niềm tin vào anh em."

Rồi thầy chợt nhớ lại một chuyện cũ.

Có lần, hồi còn ở dự tu, thầy tâm sự với một anh lớn tuổi hơn, một người đã vào nhà Dòng trước thầy nhiều năm. Thầy buột miệng nhận xét về một người khác: "Cái thầy đó kỳ quá anh ạ. Suốt ngày cứ xum xoe, nịnh nọt bề trên."

Người anh hiền lành chỉ cười, rồi nói một câu mà đến giờ thầy vẫn nhớ: "Em à, người duy nhất em cần lấy lòng trong đời này là Thiên Chúa thôi. Chúa không thích những toan tính khôn lỏi đâu. Chúa thích sự khờ dại, ngây thơ, đơn sơ, không mưu mô. Còn bề trên, em nhớ nhé, bề trên chỉ có thời của họ thôi. Hôm nay người này, mai người khác. Ai rồi cũng qua. Chỉ có Chúa là ở lại mãi. Em sống đẹp lòng Chúa, thì dù chẳng ai bênh vực em, Chúa vẫn là Đấng bênh vực em."

Đêm ấy, thầy Hùng ngồi lâu trong nhà nguyện. Niềm vui gia nhập Tập viện vẫn còn đó, nhưng giờ nó chín chắn hơn, sâu hơn. Thầy hiểu rằng con đường phía trước không chỉ toàn hoa. Sẽ có gai, có đá, có cả những vết thương đến từ chính những người mặc cùng một tấm áo dòng với mình.

Nhưng thầy không sợ.

Thầy nhớ lời Chúa dạy các môn đệ: "Hãy khôn như rắn và đơn sơ như bồ câu." Khôn ngoan để giữ mình, mà vẫn đơn sơ để giữ lòng. Cẩn trọng mà không gian xảo, đề phòng mà không thù hằn, tỉnh táo mà vẫn yêu thương.

Thầy chắp tay, nhìn lên thánh giá một lần nữa: "Lạy Chúa, con chỉ xin lấy lòng một mình Chúa thôi. Xin dạy con đi hết con đường này trong ân nghĩa, khôn ngoan mà không đánh mất sự khờ dại thánh thiện mà Chúa yêu thích. Con xin bắt đầu, từ hôm nay."

Ngoài kia, chuông Tập viện đổ hồi, ngân dài trong đêm. Thầy Hùng đứng dậy, lòng bình an, bước ra khỏi nhà nguyện, bắt đầu năm Tập của mình.”

Anh em nghĩ sao về câu chuyện này?

Các tân tập sinh thân mến, ngày các em khoác lên mình tấm áo dòng để bước vào nhà tập cũng giống như hành trình hoán cải của Cha Thánh Phanxicô khi ngài bước ra khỏi sự ấm êm của gia đình để ôm hôn người phung. Đó là thời khắc các em cởi bỏ logic của thế gian — thống trị, tích trữ, hưởng thụ và khao khát khẳng định cái tôi — để bước vào một cách hiện hữu hoàn toàn mới trong Tinh Thần Chúa.

1. Vượt qua sự khôn ngoan xác thịt để Chúa Thánh Thần hướng dẫn

Trong câu chuyện của Thầy Hùng và Thầy Tuấn, chúng ta nghe thấy những lời khuyên đầy tâm sự: "Em hãy cẩn trọng với chính anh em cùng lớp... em cần có tâm phòng người... Không phải ai cũng vui vẻ với những gì em đạt được... có những người cơ hội sẵn sàng bán rẻ anh em để nâng mình lên trước bề trên."

Đó chính là cái nhìn của sự khôn ngoan theo kiểu thế gian. Thế gian dạy chúng ta phải cảnh giác, tính toán, nhìn người khác qua lăng kính nghi ngờ và dùng sự khéo léo xác thịt để tự bảo vệ mình. Thế nhưng, linh đạo Phan sinh không gọi chúng ta đến sự đối phó ấy. Cha Thánh Phanxicô đã vạch rõ ranh giới giữa hai tinh thần: “Thánh đức Đơn Sơ tinh tuyền đánh bại mọi kiểu khôn ngoan thế gian này và mọi kiểu khôn ngoan xác thịt.” (Kinh kính chào các nhân đức 10)

“Chúng ta đừng tỏ ra khôn ngoan và khéo léo theo xác thịt, nhưng phải đơn sơ, khiêm nhường và trong sạch.” (Thư gởi tín hữu II, 45)

Cha thánh Phanxicô trong lá thư gởi các tín hữu đã nói với chúng ta rằng sống theo xác thịt là khi chúng ta để mình bận tâm, lo lắng cho những toan tính đời này và rơi vào sự mù quáng thiêng liêng: “Họ đem thân làm nô lệ thế gian vì đã chiều theo các ham muốn của xác thịt, bận tâm về thế gian và lo lắng cho cuộc sống này: họ bị ma quỉ lừa gạt, trở thành con cái ma quỉ và thi hành những công việc của nó; họ là những kẻ mù quáng, vì không nhìn thấy ánh sáng chân thật là Chúa Giêsu Kitô. Họ không có sự khôn ngoan thiêng liêng, vì trong lòng họ không có Con Thiên Chúa là sự khôn ngoan chân thật của Chúa Cha.” (Thư gởi tín hữu II, 65-67)

Áo dòng không lập tức xóa bỏ cái phàm trong lòng người, nhưng năm Tập là cơ hội để các em rèn luyện sự đơn sơ tinh tuyền. Đơn sơ không phải là ngây thơ mù quáng, mà là luôn để cho Chúa Thánh Thần hướng dẫn như thánh Phanxicô đã nói trong Luật dòng: “Tôi nhắc nhở và khuyến khích anh em nhân danh Chúa Giêsu Kitô, hãy chăm lo điều này là, trên hết mọi sự, phải ao ước được Thần Khí Chúa ở lại và tác động cách thánh thiện nơi mình.” (Lsc 10, 8) 

2. "Người duy nhất em cần lấy lòng trong đời này là Thiên Chúa thôi"

Câu nói của người anh đi trước trong câu chuyện chính là kim chỉ nam cho đời tu: Bề trên hay anh em chỉ có thời của họ, rồi cũng sẽ qua. Chỉ có Chúa là Đấng ở lại mãi. Mục đích duy nhất của người tu sĩ Phan sinh là từ bỏ tất cả để làm đẹp lòng một mình Thiên Chúa.

Luật dòng của Cha Thánh Phanxicô nhắc nhở chúng ta: “Nhưng bây giờ, sau khi đã từ bỏ thế gian, chúng ta chỉ có một việc phải làm là quan tâm đi theo ý muốn của Chúa và làm đẹp lòng Người.” (Luật không sắc chỉ 22, 9)

Làm đẹp lòng Chúa là noi gương thánh Phanxicô, yêu mến Đức Kitô nghèo khó và chịu đóng đinh. Vì thế các em hãy biết rằng, cuộc sống người Phan sinh không hề thiếu bóng thập giá Chúa.

“Chúa nói trong Tin Mừng: 'Ai không từ bỏ hết những gì mình có thì không thể làm môn đệ tôi được' (x. Lc 14,33). Và: 'Ai muốn cứu mạng sống mình thì sẽ mất' (x. Lc 9,24).” (Huấn ngôn 3)

“Còn Thánh Khí Chúa muốn cho xác thịt chịu khắc khổ, và khinh dể, xấu xa, bị ruồng bỏ và xỉ nhục; tìm kiếm sự khiêm nhường và nhẫn nại, sự đơn sơ tinh tuyền và sự bình an chân thật của tâm hồn; và luôn luôn khao khát trên hết mọi sự được Chúa ban cho mình lòng kính sợ, sự khôn ngoan và tình yêu của Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.” (Lksc 17,14-16)

Lời kết

Ước mong trong năm Tập này, các tân tập sinh biết sống "khôn như rắn và đơn sơ như bồ câu": tỉnh táo để không rơi vào bẫy ghen tị, toan tính, nhưng luôn giữ trái tim đơn sơ, khiêm nhường để được Chúa Thánh Thần hướng dẫn. Hãy nhớ rằng, mục đích duy nhất của đời tu là làm đẹp long Chúa. Và khi các em sống trọn vẹn để làm đẹp lòng Chúa, Ngài sẽ luôn là Đấng bênh vực và ban bình an chân thật cho tâm hồn các em.