Suy Niệm Đoạn Tin Mừng Lc 17, 26-37
Thứ Sáu XXXII Thường Niên
Câu cuối cùng trong đoạn Tin Mừng hôm nay (Lc 17,37) là một trong những câu nói khó hiểu nhất của Đức Giêsu: “Các môn đệ lên tiếng hỏi Người: ‘Thưa Thầy, ở đâu vậy?’ Người đáp: ‘Xác nằm đâu, diều hâu tụ đó’”. Thoạt nghe, câu trả lời dường như không liên quan đến câu hỏi. Tại sao khi các môn đệ hỏi về địa điểm, Đức Giêsu lại nói đến một xác chết và những con chim ăn xác? Hình ảnh ấy có ý nghĩa gì trong giáo huấn về ngày của Con Người?
Để hiểu câu nói này, chúng ta cần đặt nó trong toàn bộ mạch văn Lc 17,22-37. Trước hết, Đức Giêsu cảnh báo các môn đệ đừng chạy theo những lời loan báo rằng Người đang ở nơi này hay nơi kia, bởi ngày Con Người xuất hiện sẽ không diễn ra cách âm thầm hay bí mật, nhưng sẽ hiển hiện như tia chớp lóe sáng từ phương trời này đến phương trời kia (c. 24). Tuy nhiên, trước khi ngày ấy đến, Người phải chịu đau khổ và bị thế hệ này loại bỏ (c. 25). Tiếp đó, qua hai ví dụ về thời Nôê và thời Lót, Đức Giêsu nhấn mạnh sự bất ngờ của biến cố: con người vẫn mải mê với những sinh hoạt thường ngày mà không nhận ra tai họa sắp xảy đến. Người cũng cảnh báo các môn đệ đừng ngoái nhìn lại phía sau, nhưng phải sẵn sàng từ bỏ mọi sự. Cuối cùng, hình ảnh hai người cùng nằm trên một giường và hai người đàn bà cùng xay một cối xay cho thấy ngày ấy sẽ có sự phân định: một người được đem đi, người kia bị bỏ lại (cc. 34-35).
Chính sau lời cảnh báo ấy, các môn đệ hỏi: “Thưa Thầy, ở đâu vậy?”. Có thể họ muốn biết những người được đem đi sẽ đến đâu, những người bị bỏ lại sẽ ra sao, hoặc biến cố ngày Con Người sẽ xảy ra ở địa điểm nào. Tuy nhiên, Đức Giêsu không giải đáp sự tò mò ấy bằng một địa danh cụ thể. Người đáp bằng một câu châm ngôn: “Xác nằm đâu, diều hâu tụ đó”. Để hiểu ý nghĩa của hình ảnh này, cần lưu ý rằng trong truyền thống Kinh Thánh, chim trời tụ tập quanh xác chết thường gắn với tai họa, sự hủy diệt và cuộc phán xét của Thiên Chúa. Trong Đnl 28,26 và Gr 7,33, thi thể những người bị tiêu diệt trở thành mồi cho chim trời và thú vật, diễn tả nỗi ô nhục của những người không được mai táng. Đặc biệt, Ed 39,17-20 và Kh 19,17-18 mô tả chim trời được mời đến dự “bữa tiệc lớn của Thiên Chúa”, ăn thịt những kẻ bị tiêu diệt. Vì thế, hình ảnh xác chết và diều hâu trong Lc 17,37 gợi lên bầu khí của ngày phán xét.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là Đức Giêsu không dùng hình ảnh ấy để xác định nơi chốn xảy ra cuộc phán xét. Người muốn nhấn mạnh rằng biến cố ấy là điều chắc chắn và không thể tránh khỏi. Cũng như xác chết ở đâu thì diều hâu tức là chim ăn xác sẽ tụ tập ở đó, cuộc phán xét gắn liền với ngày Con Người sẽ đến khi thời điểm của Thiên Chúa ấn định. Như vậy, câu trả lời của Đức Giêsu không hướng các môn đệ đến việc tìm kiếm một địa điểm hay dự đoán thời gian, nhưng đưa họ trở về với điều quan trọng hơn: thái độ sống của chính mình trước ngày ấy. Nếu ngày của Con Người chắc chắn sẽ đến và ngày ấy có sự phân định, thì điều cần thiết không phải là biết ngày ấy xảy ra ở đâu, nhưng là sống thế nào để luôn sẵn sàng đón gặp Thiên Chúa.
Phaolô Văn Long, ofm
