Hành trình của đức tin
BÀI GIẢNG CHÚA NHẬT IV MÙA CHAY – NĂM A
Chủ đề: Từ Bóng Tối Đến Ánh Sáng – Hành Trình Của Đức Tin
Tin Mừng: Ga 9, 1-41
Anh chị em thân mến,
Chúa nhật IV Mùa Chay được gọi là Chúa nhật Laetare – Chúa nhật của niềm vui. Giữa hành trình sám hối khắc khổ, Giáo hội thắp lên một tia sáng hy vọng qua màu áo hồng và những lời ca hoan hỷ. Sắc thái này không phải để chúng ta quên đi thập giá, nhưng để nhắc nhở rằng: Mục đích của Mùa Chay không phải là bóng tối của hầm mộ, mà là ánh sáng rực rỡ của Phục Sinh.
Trang Tin Mừng theo thánh Gioan hôm nay không chỉ kể về một phép lạ chữa lành đôi mắt vật lý, mà là một cuộc hành trình tâm linh từ bóng tối bước vào ánh sáng. Qua hình ảnh người mù từ thuở mới sinh, Chúa Giêsu mời gọi mỗi chúng ta nhìn lại "đôi mắt tâm hồn" của chính mình.
1. "Thầy là ánh sáng thế gian" – Nhu cầu cấp thiết của nhân loại
Ngay từ đầu bài Tin Mừng, Chúa Giêsu đã khẳng định một chân lý cốt lõi: "Bao lâu Thầy còn ở thế gian, Thầy là ánh sáng thế gian" (Ga 9,5). Tại sao thế gian lại cần ánh sáng của Người đến thế?
Thực tế, trần gian này vẫn luôn chìm trong những "vùng tối" mênh mông mà không một ngọn đèn nhân tạo nào có thể soi thấu. Bóng tối ấy không nằm ở việc thiếu điện hay thiếu kiến thức khoa học, mà nằm ở sự mù lòa về ý nghĩa hiện hữu:
· Không biết mình là ai: Con người ngày nay có thể giải mã bộ gen, hiểu biết về từng tế bào, nhưng lại lạc lối trước câu hỏi về phẩm giá. Chúng ta dễ dàng coi mình là sản phẩm của sự tình cờ, hay tệ hơn, là một cỗ máy tiêu thụ trong nền kinh tế thị trường.
· Không biết đi về đâu: Nếu không có ánh sáng của Chúa, cái chết trở thành một vực thẳm đen tối, một điểm dừng vô định khiến mọi nỗ lực đời này trở nên vô nghĩa.
· Không biết làm thế nào để hạnh phúc: Chúng ta chạy theo tiền tài, danh vọng và những khoái lạc nhất thời như người mù quờ quạng trong đêm, để rồi nhận ra rằng càng nắm giữ nhiều, lòng càng trống rỗng.
Chúa Giêsu đến, Người không chỉ đưa ra một học thuyết, nhưng Người chính là Ánh Sáng. Ánh sáng ấy soi rọi vào tận cùng ngõ ngách của linh hồn, cho ta biết mình là con cái Thiên Chúa, đích điểm của ta là sự sống đời đời, và hạnh phúc thật sự nằm ở tình yêu tự hiến.
2. Hành trình sáng mắt: Tiến trình của đức tin
Phép lạ chữa người mù không xảy ra trong tích tắc bằng một câu thần chú. Đó là một tiến trình – một hành trình sư phạm mà Chúa Giêsu dùng để huấn luyện đức tin của anh ta. Hãy quan sát sự biến chuyển trong nhận thức của người mù:
Giai đoạn 1: "Tôi không biết"
Khi mới được chữa lành và bị những người láng giềng tra hỏi, anh chỉ trả lời đơn sơ: "Cái ông tên là Giêsu đó đã làm bùn... tôi đã đi rửa và tôi nhìn thấy" (Ga 9,11). Lúc này, đối với anh, Chúa Giêsu chỉ là một "người lạ" làm ơn cho mình. Anh thành thật thú nhận: "Tôi không biết" khi họ hỏi Người ở đâu. Đây là khởi đầu của đức tin: sự khiêm tốn thừa nhận mình chưa biết hết về Chúa.
Giai đoạn 2: "Người là một vị ngôn sứ!"
Trước sự chất vấn gay gắt và đầy định kiến của những người biệt phái, người mù không sợ hãi. Anh bắt đầu suy luận từ thực tế lòng nhân lành của Chúa. Anh dõng dạc tuyên bố: "Người là một vị ngôn sứ!" (Ga 9,17). Ánh sáng đã bắt đầu mạnh dần lên. Anh không còn chỉ thấy bằng mắt, mà bắt đầu thấy bằng lý trí và sự can đảm. Anh nhận ra Chúa Giêsu là người của Thiên Chúa.
Giai đoạn 3: "Thưa Ngài, tôi tin"
Đỉnh điểm của hành trình là khi Chúa Giêsu chủ động đi tìm anh sau khi anh bị trục xuất khỏi hội đường. Người hỏi: "Anh có tin vào Con Người không?". Khi nhận ra Đấng đang nói với mình chính là Người ấy, anh đã sấp mình xuống và thưa: "Thưa Ngài, tôi tin" (Ga 9,38).
Bài học cho chúng ta: Đức tin thường không đến như một cú sốc điện làm thay đổi mọi thứ ngay lập tức. Nó là một hành trình "sáng dần dần". Có những lúc ta chỉ thấy Chúa như một nhân vật lịch sử (người tên là Giêsu), rồi dần dần ta thấy Người là Đấng quyền năng (ngôn sứ), và cuối cùng, qua những thử thách và va chạm với cuộc đời, ta mới thực sự gặp gỡ Người là Chúa của đời mình.
3. "Anh em hãy ăn ở như con cái ánh sáng" (Ep 5,8)
Sau khi đã nhận lãnh ánh sáng, chúng ta không thể tiếp tục sống như thể mình vẫn còn trong bóng tối. Thánh Phaolô trong bài đọc II đã đưa ra một mệnh lệnh hành động: "Xưa anh em là bóng tối, nhưng nay trong Chúa, anh em là ánh sáng. Hãy ăn ở như con cái ánh sáng".
Làm thế nào để sống như con cái ánh sáng giữa một thế giới đầy dẫy những giá trị đảo lộn? Thánh Phaolô chỉ ra ba dấu chỉ cụ thể:
· Lương thiện: Là sống không gian dối, không trục lợi trên xương máu người khác. Một người con cái ánh sáng không thể có "hai mặt" – một mặt đạo đức trong nhà thờ và một mặt mưu mô ngoài xã hội.
· Công chính: Là trả cho Chúa những gì thuộc về Chúa và trả cho tha nhân những gì thuộc về tha nhân. Sống công chính là bảo vệ công lý, đứng về phía những người bị gạt ra bên lề, như cách Chúa Giêsu đã đứng về phía người mù bị khinh miệt.
· Chân thật: Trong một kỷ nguyên của "tin giả" (fake news) và sự hào nhoáng giả tạo, người Kitô hữu được gọi để sống chân thật với Chúa, với anh em và với chính mình.
Đặc biệt, tiêu chuẩn tối thượng của người sống trong ánh sáng là: "Hãy xem điều gì đẹp lòng Chúa". Thay vì hỏi "Việc này có lợi cho tôi không?", chúng ta hãy tập thói quen hỏi: "Việc này có làm Chúa mỉm cười không?". Ánh sáng không chỉ để chúng ta nhìn thấy đường đi, mà còn để chúng ta trở thành "ngọn đèn" soi sáng cho những người xung quanh đang còn trong bóng tối của tuyệt vọng và tội lỗi.
Kết luận: Đừng để mình mù lòa trong khi có mắt
Bi kịch lớn nhất trong bài Tin Mừng hôm nay không phải là người mù bẩm sinh, mà là những người biệt phái. Họ có đôi mắt tinh tường, họ thuộc lòng lề luật, nhưng lòng họ lại đóng kín trong sự kiêu ngạo. Họ cho rằng mình "đã thấy" nên tội lỗi họ vẫn còn đó.
Mùa Chay là cơ hội để chúng ta thưa với Chúa: "Lạy Chúa, xin cho con được thấy!".
· Thấy được những ích kỷ đang che lấp trái tim.
· Thấy được sự hiện diện của Chúa trong những người anh em nghèo khổ.
· Và thấy được bàn tay quan phòng của Chúa ngay cả trong những đau khổ của cuộc đời.
Nguyện xin Chúa giúp chúng ta, sau khi đã được gột rửa trong hồ Silôam (tức là Bí tích Rửa tội và Hòa giải), biết can đảm bước đi trong ánh sáng, để cuộc đời chúng ta trở thành bài ca tôn vinh Thiên Chúa.
Amen.
Phan Du Sinh
