Tin, Cầu nguyện và Tha thứ

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,

Trong bài Tin Mừng hôm nay, việc thánh Phêrô ngỡ ngàng khi thấy cây vả bị nguyền rủa đã héo khô, kết hợp với hành động Chúa Giêsu thanh tẩy Đền Thờ, tưởng chừng là những biến cố rời rạc. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu vào lời phán của Người với cây vả: “Cho đến muôn đời sẽ không còn ai ăn trái của mi nữa”, cùng lời quở trách những người buôn bán: “Nhà Ta sẽ được gọi là nhà cầu nguyện của mọi dân tộc, thế mà các ngươi đã biến thành hang trộm cướp”, chúng ta sẽ thấy một sợi chỉ đỏ nối kết hai sự kiện này. Mọi ý nghĩa của chúng được sáng tỏ qua lời dạy của Chúa Giêsu về giá trị cốt lõi của đời sống đức tin, cầu nguyện và sự tha thứ.

1. “Luật cầu nguyện là luật đức tin”

Sau khi nghe thánh Phêrô nói về việc cây vả bị héo khô, Chúa Giêsu đã dạy cho các môn đệ về việc cầu nguyện. Điều kiện tiên quyết của việc cầu nguyện là đức tin. Chúa Giêsu khẳng định: “Tất cả những gì các con cầu xin, hãy tin rằng các con sẽ được, thì các con sẽ được điều đó”. Nói cách khác, đời sống cầu nguyện biểu lộ đức tin, nghĩa là niềm tin vào Thiên Chúa được biểu hiện qua tương quan giữa tín hữu với NGÀI qua các hành vi trong đời sống cầu nguyện. Bởi thế, truyền thống Giáo Hội đã đúc kết cho con cái mình: “Lex Orandi, Lex Credendi”, nghĩa là “Luật cầu nguyện là luật đức tin”. Quả thật, đức tin và quan niệm về Thiên Chúa quyết định cách thức mỗi người tìm kiếm, trò chuyện và kết hợp với NGÀI. Qua đó, việc thanh tẩy đền thờ của Đức Giêsu chính là việc thanh tẩy đức tin của dân Ít-ra-en thời bấy giờ. Đức Giêsu muốn họ trả Đền Thờ về mục đích chính yếu, đó là: Đền thờ là không gian cầu nguyện và là nơi gặp gỡ Thiên Chúa, chứ không phải nơi buôn bán và đổi chác. Lời dạy về cầu nguyện và việc thanh tẩy đền thờ làm thức tỉnh đời sống của Kitô hữu trong thời đại ngày nay. Với sự tiên nghi của đời sống vật chất, tính thế tục dường như len lỏi vào đời sống đức tin và cầu nguyện của mỗi tín hữu. Một lần nữa, Chúa mời gọi mỗi người thanh tẩy đền thờ tâm hồn và thanh tẩy đức tin, ngõ hầu chúng ta thật sự gặp gỡ Chúa trong cầu nguyện. Chính Chúa sẽ đáp lời và “ngự đến cai quản địa cầu”, cách riêng là cai quản tâm hồn mỗi chúng ta.

1. Tựa cây trông bên dòng nước

Có thể cây vả tượng trưng cho dân It-ra-en thời Chúa Giêsu. Giống như cây vả chỉ toàn lá xanh, nhưng không có trái, dân It-ra-en cũng chỉ có hình thức phụng tự bên ngoài, chứ không có thực chất đức tin trong đời sống cầu nguyện. Có lẽ vì không cắm rễ sâu và thiếu mạch nước nguồn, cây vả đã héo khô. Cũng thế, vì thiếu đi thực chất đức tin, đời sống đạo của dân Ít-ra-en trở nên khô khan và cứng nhắc. Hình ảnh cây vả không chỉ là sự biểu trưng cho dân Ít-ra-en, nhưng còn gợi cho độc giả nhớ đến hình ảnh hàng cây bên bờ suối trong sách ngôn sứ Ê-dê-ki-en. Hàng cây này luôn tươi tốt và trổ sinh hoa trái để nuôi dưỡng và nên phương dược cho con người. Bởi vì chúng cắm rễ trong dòng suối ân sủng, một dòng nước chảy ra từ Đền Thờ mới. Bởi thế, để luôn được tốt tươi, mỗi Kitô hữu cần cắm rễ vào nguồn suối ân sủng của Thiên Chúa. Nhờ đó, chúng ta lãnh nhận “ân sủng muôn hình vạn trạng của Thiên Chúa” để phục vụ lẫn nhau và nhân loại. Khi đã cảm nếm và chất chứa ân sủng, Kitô hữu mới có thể trở nên thừa tác viên phân phát ơn Chúa tùy theo khả năng của mình.

2. Tha thứ là thể hiện đức tin

Nhờ lăng kính “Lex Orandi, Lex Credend”, ta hiểu rằng: khi ta viết lại được đức tin của mình, ta thật sự gặp gỡ Thiên Chúa trong cầu nguyện, đó là một Thiên Chúa sống động với chính ta. Trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đề cập đến một hành vi cụ thể của đức tin, đó là sự tha thứ. Sự tha thứ vừa là hoa trái của việc gặp gỡ Thiên Chúa, Đấng thương xót và thứ tha, vừa là một điều kiện hữu hiệu của lời cầu nguyện. Qua suy niệm của thánh Phanxicô, anh em hèn mọn hiểu hơn về ơn tha thứ: “khi chúng con không tha thứ trọn vẹn được, thì lạy Cha, xin giúp chúng con tha thứ cho trọn vẹn, để chúng con có thể vì Cha mà thực lòng yêu mến các địch thù và sốt sắng cầu bầu cùng Cha cho họ, không hề lấy ác báo ác cho ai, nhưng trong mọi sự, cố gắng vì Cha mà trợ giúp họ.” Thánh Phanxicô muốn anh em hèn mọn phải tha thứ trọn vẹn. Trước tiên, sự tha thứ trọn vẹn là ơn Chúa ban. Sau đó, sự tha thứ trọn vẹn là nỗ lực của mỗi cá nhân trong tin yêu và cầu nguyện. Hơn hết, nhờ ơn Chúa, khi ta tha thứ cho tha nhân, người đầu tiên được thứ tha lại chính là bản thân mình.

Ước gì qua Lời Chúa hôm nay, đức tin của mỗi người được làm mới lại, và việc cầu nguyện của mỗi cá nhận được tái sống động hóa, ngõ hầu mỗi người chúng ta giao hòa với Thiên Chúa và tha nhân trong ơn tha thứ. Để kết lại, xin được dệt nên đôi câu thơ ngắn:

Tin yêu, cầu nguyện, thứ tha

Hôm nay Lời Chúa dạy ta thấm nhuần

Chẳng phải giữ Luật đơn thuần

Tin là cầu nguyện, vạn lần thứ tha.

Đời ta sống ơn giao hòa

Đức tin viết lại, canh tân nguyện cầu.

Tựa cây vẫn mãi xanh mầu,

Sinh thêm hoa trái nhờ bầu thiên ân.