Tâm Tình Bên Mộ Cha Già Maurice Bertin

Trong khóa thường huấn U5 tại Huynh Đệ Đoàn Vĩnh Phước – Nha Trang, hơn 40 anh em khấn trọn đã có một khoảnh khắc thật sâu lắng và linh thiêng khi cùng nhau đến viếng mộ cha già Maurice Bertin đáng kính, người cha sáng lập Tỉnh Dòng Thánh Phanxicô Việt Nam. Đứng trước phần mộ đơn sơ của cha, mỗi anh em không chỉ nhìn về một con người cha của quá khứ mà anh em không có cơ hội được gặp, nhưng hơn hết, anh em đang nhìn lịch sử gần một thế kỷ của sự hiện diện, tận hiến và trung thành.

Thời gian có thể làm phai nhiều dấu vết, có thể làm thay đổi bao cảnh vật, bao thế hệ con người đến rồi đi. Nhưng có những điều càng đi qua năm tháng lại càng trở nên sâu đậm. Đó là một đời sống được trao ban. Đó là một hạt giống được gieo xuống trong lòng đất. Đó là một tình yêu không tìm cách giữ lại cho mình, nhưng chấp nhận nhỏ bé, âm thầm và kiên trì để một ngày kia có thể trổ sinh hoa trái.

Năm 1929, Cha Maurice Bertin đã rời bỏ thủ đô Paris hoa lệ để đến với đất nước Việt Nam nhỏ bé và thời bấy giờ còn nhiều thiếu thốn. Cha đã đến, đã sống, đã tận hiến và đã gieo những hạt giống đầu tiên cho một gia đình Phanxicô trên đất Việt Nam. Có lẽ ngày ấy cha không thể hình dung được hạt giống mình gieo sẽ lớn lên như thế nào. Cha cũng không thể biết rằng gần một thế kỷ sau, hôm nay, có hơn 40 anh em trẻ đến từ nhiều huynh đệđoàn, nhiều miền đất khác nhau cùng đứng bên mộ cha để cúi đầu tạ ơn Chúa và nhớ ơn người cha đã đi trước.

98 năm cuộc đời, 39 năm sống tại Việt Nam, cha đã gieo bằng chính cuộc đời mình để hôm nay anh em chúng con đang sống giữa mùa gặt của hạt giống ấy. Từ một sự hiện diện còn khiêm tốn của những ngày đầu tại miền Vinh, Thanh Hoá và Nha Trang, hôm nay, Tỉnh Dòng Thánh Phanxicô Việt Nam đã có hơn 350 anh em, có 24 huynh đệ đoàn, 7 điểm, các nhà huấn luyện và đào tạo, các hoạt động mục vụ, những điểm truyền giáo và biết bao hình thức phục vụ con người. Biết bao anh em đã bước theo lý tưởng Phan Sinh, đã khấn giữ lời khuyên Phúc Âm, đã đi đến những nơi xa xôi, đã đồng hành với người trẻ, người nghèo, người di dân, đã phục vụ Giáo Hội và xã hội bằng những cách thế khác nhau.

Nhưng đứng bên mộ cha, anh em chúng con được mời gọi nhìn sâu hơn nhìn xa hơn, vì đằng sau tất cả những điều hữu hình ấy là một lịch sử của biết bao hy sinh vô hình. Có những giọt mồ hôi không ai ghi lại. Có những bước chân miệt mài không ai nhớ đến. Có những đêm dài cầu nguyện. Có những chọn lựa âm thầm. Có những con người đã trao cả tuổi xuân, sức khỏe, khả năng và cả cuộc đời mình cho một lý tưởng mà họ tin là đến từ Thiên Chúa.

Những anh em U5 chúng con ý thức rằng: Một Tỉnh Dòng không lớn lên chỉ bằng những ngôi nhà được xây dựng, nhưng bằng những con người biết xây dựng cuộc đời mình trên Tin Mừng. Một huynh đệ đoàn không lớnmạnh chỉ vì có đông anh em, nhưng vì có những người biết đặt lối sống trên trên nền tảng là tình huynh đệ và nghĩa mọn hèn. Và một di sản đích thực không nằm ở những gì chúng con để lại phía sau, nhưng ở những gì chúng ta tiếp tục trao lại cho thế hệ kế tiếp và chúng con đang là những ‘gạch nối’ cho thế hệ tương lai.

Bởi thế, viếng mộ cha hôm nay đối với hơn 40 anh em U5 khấn trọn không chỉ là một hành động tưởng niệm và những lời kinh đơn sơ được đọc để cầu nguyện cho cha. Đó còn là một cuộc đối thoại thầm lặng giữa người đã đặt nền móng và những người đang tiếp bước. Một thế hệ đứng bên một thế hệ. Những người đang tiếp tục đứng bên người đã hoàn tất hành trình. Những người còn đang đi đứng bên người đã về đến đích. Đó là một cuộc gặp gỡ vượt qua thời gian. Chúng con như tự chất vấn bản thân: “Anh em sẽ làm gì với di sản mà anh em đã lãnh nhận, đang tiếp nối và sẽ trao lại cho thế hệ sau?” Ngọn lửa được cha nhen nhóm năm nào đang trao vào tay chúng con, và ngọn lửa ấy không được trao cho chúng con để cất giữ, nhưng để tiếp tục thắp sáng.

Cha kính mến, cha sẽ còn hiện diện mãi trong ký ức của Tỉnh Dòng, trong căn tính của anh em, trong những huynh đệ đoàn đang sống, trong những sứ vụ đang được thực hiện. Có lẽ đó cũng là lý do chúng con cần trở về bên mộ cha để nhớ rằng chúng con không bắt đầu từ chính mình. Chúng con đang đứng trên vai của những người đi trước. Chúng con thừa hưởng những gì mà mình không phải là người đầu tiên tạo dựng. Chúng con bước vào một con đường đã có người mở lối. Chúng con uống từ những mạch nguồn mà nhiều thế hệ đã gìn giữ. Chúng con sống trong những huynh đệ đoàn mà biết bao anh em đã góp phần xây dựng bằng cả cuộc đời.

Vì thế, lòng biết ơn không phải là một cảm xúc nhất thời khi đứng trước phần mộ của cha. Chúng con ý thức rằng: Biết ơn phải trở thành một cách sống. Nhớ ơn cha là sống sao cho xứng đáng với hạt giống cha đã gieo.Nhớ ơn những người đi trước là đừng để những hy sinh của các ngài trở nên vô ích. Và hơn hết, cùng với cha, chúng con tạ ơn Thiên Chúa, vì chính Chúa là Đấng làm cho hạt giống lớn lên. Cha đã gieo, cha đã tưới, biết bao thế hệ đã chăm, nhưng chính Thiên Chúa làm cho sinh hoa kết trái.

Hôm nay, trước mộ cha, chúng con không chỉ nói lời “cảm ơn cha”. Chúng ta còn muốn nói với Chúa một lời “tạ ơn”. Tạ ơn Chúa vì đã dùng một con người để khởi đầu một hành trình. Tạ ơn Chúa vì đã gìn giữ Tỉnh Dòng qua gần một thế kỷ với biết bao biến động của lịch sử. Tạ ơn Chúa vì đã gọi biết bao thế hệ anh em bước vào gia đình Phan Sinh thiêng liêng này. Tạ ơn Chúa vì giữa những yếu đuối, thiếu sót và giới hạn của con người, Chúa vẫn trung thành với công trình của Ngài.

Và hôm nay, khi hơn 40 anh em khấn trọn đứng bên mộ người cha sáng lập, chúng con cũng muốn xin Chúa cho mỗi anh em biết trở thành một “hạt giống” mới. Có thể chúng con không làm được những điều lớn lao. Có thể tên tuổi chúng con rồi cũng sẽ bị thời gian quên lãng. Có thể những công việc hôm nay chúng con đang làm một ngày kia sẽ có người khác tiếp tục. Nhưng điều quan trọng là chúng con đã sống thế nào với những gì cha Maurice Bertin đã trao đi, những thế hệ anh em đi trước cũng đã trao đi.

Và giờ đây, đến lượt chúng con, từ bên mộ cha, chúng con trở về không phải để khép lại một cuộc viếng thăm, nhưng để mở ra một chặng đường mới. Chúng con trở về với huynh đệ đoàn, với sứ vụ, với những anh em, với những người chúng con được sai đến phục vụ. Chúng con mang theo một lời nhắc nhở âm thầm của người cha sáng lập: hạt giống chỉ có ý nghĩa khi tiếp tục được gieo, ngọn lửa chỉ thực sự cháy khi tiếp tục được truyền và một di sản chỉ thực sự có giá trị khi được thế hệ sau làm cho sinh hoa trái.

Gần một trăm năm đã qua. Cha đã về với Chúa. Nhưng hành trình vẫn tiếp tục…..!

Tu sĩ Phêrô Mai Đông Đăng, OFM