Hành trình Vượt qua cùng Đức Kitô và thánh Phanxicô
CHẾT TRỞ THÀNH CHỊ:
HÀNH TRÌNH VƯỢT QUA
CÙNG ĐỨC KITÔ VÀ THÁNH PHANXICÔ
Anh chị em thân mến,
"Chúa đã sống lại thật rồi, Alleluia!" Lời reo vui ấy hôm nay vang vọng khắp hoàn vũ, xuyên qua mọi ngõ ngách của lịch sử nhân loại. Nhưng năm nay, niềm vui Phục Sinh của chúng ta mang một sắc thái đặc biệt và sâu sắc hơn. Chúng ta đang đứng ở cột mốc lịch sử: Kỷ niệm 800 năm cuộc vượt qua của Thánh Phanxicô Assisi (1226–2026).
Dù Thánh Phanxicô qua đời vào ngày 3 tháng 10 năm 1226, xa rời mùa Phụng vụ Phục Sinh, nhưng ngài đã trải nghiệm cái chết của mình như một cuộc Vượt Qua thực sự, đến mức ngài trìu mến gọi cái chết là "Chị". Hôm nay, chúng ta hãy cùng chiêm ngưỡng mầu nhiệm Phục Sinh qua đôi mắt của người môn đệ "nhỏ bé" thành Assisi để thấy rằng: Ánh sáng không chỉ đến sau bóng tối, mà ánh sáng đang bừng nở ngay từ trong những vết thương.
1. Đón nhận "Chị Chết" để sống lại cùng Đức Kitô: "Ông đã thấy và đã tin" (Ga 20,8)
Trong bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta thấy hình ảnh Gioan chạy đến mộ trống. Khi bước vào, "ông đã thấy và đã tin" (Ga 20,8). Cái "thấy" của Gioan không chỉ là thấy những băng vải hay ngôi mộ trống rỗng, mà là thấy sự chiến thắng của tình yêu trên cái chết.
Thánh Phanxicô Assisi cũng đã dành cả cuộc đời để "thấy và tin" theo cách đó. Ngay từ khi bắt đầu cuộc hoán cải, ngài đã học cách không trốn chạy trước cái chết. Khi gặp gỡ những người phong cùi, ngài đã vượt qua nỗi sợ hãi để hiến thân cho Thiên Chúa. Ngài chấp nhận thân phận thụ tạo với tất cả những giới hạn của nó.
Vào giây phút cuối cùng của cuộc đời, một cử chỉ hùng hồn đã chứng minh niềm tin Phục Sinh của ngài: Phanxicô muốn nghe đọc Chương 13 Tin Mừng theo Thánh Gioan – bài tường thuật về việc rửa chân. Trong khoảnh khắc tối cao đó, ngài đã bước qua ngưỡng cửa của cái chết, cư ngụ ngay trong tâm điểm mầu nhiệm Vượt Qua của Đức Kitô. Ngài chọn nằm trần trụi trên đất đá để chết như Thầy mình.
Phanxicô không phủ nhận sự mong manh của bản thân – từ những dấu thánh, bệnh tật, mù lòa cho đến những xung đột trong Dòng. Ngài không cầu mong sự biến mất của những đau khổ, mà cầu xin ân sủng để biến đổi chúng. Giống như ngôi mộ trống không phải là kết thúc mà là khởi đầu, Phanxicô đã khám phá ra ánh sáng xuyên qua những vết thương, hát ca về sự sống ngay khi đang hấp hối.
2. Sống "Chìa khóa Vượt Qua": Bước ra khỏi chính mình để rửa chân cho anh em
Thánh Phaolô trong bài đọc hai đã nhắc nhở chúng ta: "Anh em đã chết, và sự sống mới của anh em hiện đang tiềm tàng với Đức Kitô nơi Thiên Chúa" (Cl 3,3). Sự sống mới này không phải là một điều gì đó xa xôi ở kiếp sau, mà là một thực tại hiện hữu ngay bây giờ.
Như thư của Cha Tổng Phục vụ nhân dịp lễ Phục sinh 2026 đã nhấn mạnh: "Sống theo chìa khóa Vượt Qua nghĩa là ôm ấp mọi khoảnh khắc của cuộc sống, từ niềm vui đến sự mong manh và cái chết".
Giữa một thời đại đầy bất ổn với những thay đổi địa chính trị, chiến tranh và khủng hoảng xã hội, chúng ta dễ dàng tìm kiếm những sự an ủi hời hợt. Nhưng Phục Sinh thực sự đòi hỏi chúng ta một thái độ khác:
Bước ra khỏi chính mình: Chúng ta được mời gọi đi ra khỏi cái tôi ích kỷ, khỏi sự an toàn giả tạo.
Cúi mình xuống: Giống như Đức Kitô và Thánh Phanxicô, chúng ta học cách rửa chân cho anh em mình, đặc biệt là những người "lấm lem và bị tổn thương nhất".
Đây chính là chìa khóa để xuyên qua mọi bóng tối. Những yếu đuối của chúng ta, những mâu thuẫn trong cộng đồng hay những nghịch lý của thời đại không phải là rào cản đối với mầu nhiệm Vượt Qua; trái lại, chúng chính là nơi mà mầu nhiệm ấy được thực hiện. Khi chúng ta chạm vào vết thương của người anh em bằng đôi tay của Đức Kitô – Người Tôi Tớ và là Chúa – thì mọi cái chết đều có thể trở thành "chị".
3. Ơn tha tội và Sự trao phó: Để thế giới được hạnh phúc
Trong bài giảng của Thánh Phêrô (Cv 10,43), ngài khẳng định: "Phàm ai tin vào Người thì sẽ nhờ danh Người mà được ơn tha tội". Ơn tha thứ chính là hoa trái đầu tiên của Phục Sinh. Nó giải phóng chúng ta khỏi xiềng xích của quá khứ để sống cho một tương lai hy vọng.
Thánh Phanxicô đã sống sự giải phóng này một cách triệt để. Ngài đã biến đổi những cay đắng thành sự ngọt ngào của tâm hồn và thân xác. Trong năm kỷ niệm 800 năm này, chúng ta được mời gọi nài xin ân sủng để sống cuộc vượt qua hằng ngày với sự tự do và phó thác.
Chúng ta cầu nguyện để cuối cùng có thể "trao phó trọn vẹn sự sống mình cho Chúa Cha và cho những con người mà Người yêu thương, những người mà Người khao khát họ được hạnh phúc".
Phục Sinh không phải là một sự lạc quan hời hợt. Đó là một niềm hy vọng băng qua bóng tối nhờ một luồng sáng làm thay đổi cái nhìn của chúng ta. Trong những "dấu chỉ thời đại" khiến chúng ta sợ hãi, chúng ta được mời gọi để nhận ra đó là "những cơn đau đẻ của một thế giới mới đang thành hình".
Anh chị em thân mến,
Ước mong Chúa Phục Sinh, Đấng mà Thánh Phanxicô đã yêu mến và bước theo, sẽ soi sáng chúng ta. Xin Người biến đổi những nỗi sợ hãi của chúng ta thành sự tín thác, và biến những vết thương của chúng ta thành những kẽ hở cho ánh sáng vinh quang tràn vào.
Hãy để cuộc đời chúng ta trở thành một bài ca "Anh Mặt trời", nơi mà cả cái chết cũng không còn đáng sợ, nhưng trở thành một nấc thang đưa chúng ta về với nguồn cội Tình Yêu.
Chúc anh chị em một mùa Phục Sinh Thánh thiện và tràn đầy niềm vui Phục Sinh! Amen.
Phan Du Sinh