Suy niệm của anh Massimo - Tháng 03-2026

Mùi hương trầm quyện tỏa vây lấy bạn ngay cả khi chưa bước chân qua ngưỡng cửa. Tại những ngôi chùa tôi ghé thăm suốt mấy tháng qua ở Á Châu, các vị chư tăng trong tấm áo nâu sồng hay vàng hoại sắc đang tụng niệm những kinh văn cổ xưa với một sự định tâm đầy chất vấn. Bên ngoài, dòng đời vẫn trôi giữa những khu chợ sầm uất, tiếng xe cộ và những cánh đồng lúa bát ngát. Ở đây, Phật giáo không phải là một sự lựa chọn: đó là bầu khí để thở, là ngôn ngữ mà qua đó, một dân tộc đã đọc hiểu thế giới, nỗi đau và niềm hy vọng suốt 2.500 năm qua.

Tại Campuchia, vào những năm 1970, Giáo hội dường như đã bị xóa sổ hoàn toàn. Các Đức Giám mục, linh mục, tu sĩ và giáo dân bị sát hại hoặc mất tích; các cơ sở thờ tự bị san bằng. Chẳng còn lại gì, ngoại trừ một số ít tín hữu tản mác. Thế nhưng, khi rảo bước giữa các cộng đoàn Campuchia hôm nay, tôi đã gặp thấy một Giáo hội đang hồi sinh với những gốc rễ bản địa lạ lùng. Những khuôn mặt người Khmer và hậu duệ người Việt đang làm sống động các Phụng vụ; các giáo lý viên địa phương dẫn dắt những cộng đoàn nhỏ bằng một đức tin tươi mới; các tu sĩ trẻ và Anh Em Hèn Mọn đang dấn thân cho công cuộc giáo dục với một sự tận tụy gây xúc động sâu sắc. Sự sống quả thực mạnh hơn sự hủy diệt.

Nhưng một câu hỏi luôn nung nấu: làm thế nào để sống và loan báo Tin Mừng tại nơi mà một thế giới quan cổ xưa và chặt chẽ như thế đã nhào nặn nên mọi khía cạnh của đời sống? Kitô giáo ở đây vẫn bị coi là điều gì đó xa lạ, mang nhãn mác "Tây phương". Có một sự "miễn nhiễm" lịch sử dường như đang kháng cự lại những phương cách truyền giáo thông thường.

Dẫu vậy, tôi đã khám phá ra một điều làm mình ngạc nhiên. Phật giáo sống giá trị Từ Bi như một cốt lõi — họ gọi làKaruṇā — đó là khả năng cảm nhận nỗi đau của tha nhân như của chính mình. Khi những người con Phật thấy người Kitô hữu thực thi lòng từ bi ấy bằng hành động Đức Ái cụ thể — nơi những người bệnh tật, nghèo khổ và trẻ em bị bỏ rơi — có một điều gì đó đã bừng sáng trong đôi mắt họ.

Tôi đã gặp những trẻ em mồ côi, và cả những trẻ tự kỷ: được đón nhận và chăm sóc, các em đã tìm thấy một mái ấm và một gia đình nơi chúng ta. Đó không phải là một lập luận thần học: đó là sự nhận diện. "Các bạn đang sống điều mà chúng tôi cũng đang kiếm tìm". Tại Singapore và nhiều nơi khác, tôi đã chứng kiến chứng tá thầm lặng này xây dựng nên những nhịp cầu kiên cố, tạo nên niềm tin và mở ra những nẻo đường đức tin không ngờ tới.

Thánh Phanxicô đã cảm nghiệm được điều này: ngài đến gặp vị Sultan không phải bằng những lý lẽ tranh luận, nhưng bằng một sự hiện diện không khí giới. Đặc sủng của chúng ta mời gọi chúng ta trước hết phải hiện diện như men trong bột, không hấp tấp, luôn sẵn sàng lên tiếng "khi đẹp lòng Chúa", hòa hợp với mọi người, kiên nhẫn trong đường dài, hành động như một "cộng đoàn" chứ không phải những cá nhân riêng lẻ.

Suy cho cùng, tư tưởng Đạo học thấm đẫm vùng đất này cũng hướng người Kitô hữu chúng ta về sự khôn ngoan ấy. Đó không phải là sự buông xuôi: đó là sự minh triết của hạt giống đang âm thầm nảy mầm trong thinh lặng của lòng đất.

Trong năm mừng kính Thánh Phanxicô này, vùng Á Châu Phật giáo gửi đến chúng ta một bài học quý giá: chúng ta không được gọi để thuyết phục, nhưng để sống Tin Mừng với một cường độ mãnh liệt đến mức ánh sáng của Người trở nên hữu hình. Lòng Từ Bi (Karuṇā) của Phật giáo và đức Ái (Agape) của Kitô giáo nhìn nhau, nhận ra nhau và chất vấn nhau. Chính trong không gian đó, một cuộc đối thoại mở ra mà không một sách thần học nào có thể tạo ra được.

Chúng ta cứ tiếp tục gieo vãi. Chính Chúa sẽ làm cho lớn lên vào thời điểm và theo cách thức đẹp lòng Người.

Nguồn: https://ofm.org/en/reflections-by-br-massimo-march-2026.html