LAO ĐỘNG NHƯ MỘT CÁCH SỐNG TIN MỪNG

Đức Thánh Cha Phanxicô nhắc lại: “Ngay từ những trang đầu tiên của Kinh Thánh, lao động đã là một phần thiết yếu của phẩm giá con người… con người được trình bày như một người lao động… lao động làm cho xã hội phát triển và bảo đảm sự ổn định và hoa trái của gia đình” (AL, 23-24)

Lao động trong linh đạo Phan Sinh

Đối với thánh Phanxicô, lao động không chỉ là cách để kiếm sống, cũng không chỉ là một bổn phận phải làm. Lao động còn là một cách sống Tin Mừng.

Qua lao động, Phanxicô học sống nghèo khó, khiêm nhường, biết phục vụ và luôn nhớ mình đang sống trước mặt Thiên Chúa.

1. Lao động là điều tốt lành và cần thiết

Trong Di Chúc, thánh Phanxicô nói rất rõ:

“Tôi đã làm việc bằng đôi tay của mình, và tôi vẫn muốn làm việc.”

Thánh Phanxicô rất quý trọng lao động. Ngài muốn anh em biết làm việc bằng chính đôi tay của mình. Làm việc là để góp phần vào đời sống chung, để sống lương thiện và để làm chứng cho Tin Mừng giữa đời thường.

2. Lao động để tránh nhàn rỗi

Thánh Phanxicô không dạy anh em làm việc vì ham tiền, ham lợi, hay để chứng tỏ mình hơn người. Trong Di Chúc, sau khi nói mình đã làm việc bằng đôi tay, ngài cũng muốn các anh em làm việc lương thiện, không phải vì ham tiền công, nhưng để nêu gương sáng và tránh nhàn rỗi.

Theo cái nhìn của Phanxicô, lao động giúp con người sống tỉnh thức hơn. Khi quá nhàn rỗi, tâm hồn dễ trống rỗng, dễ sinh ra những ước muốn không tốt, dễ mất bình an và dễ xa Chúa.

Lao động lương thiện giúp anh em sống có kỷ luật, có trách nhiệm và biết gắn bó hơn với nhau.

3. Lao động nhưng không đánh mất tinh thần cầu nguyện

Dù quý trọng lao động, thánh Phanxicô vẫn nhắc anh em phải giữ điều quan trọng nhất. Trong Luật có sắc chỉ 1223, chương 5, ngài dạy rằng những anh em được Chúa ban ơn làm việc thì hãy làm việc “cách trung tín và đạo đức”, để tránh nhàn rỗi, nhưng đừng dập tắt “tinh thần cầu nguyện và lòng sốt mến.”

Đây là một điểm rất sâu trong tư tưởng của Thánh Phanxicô. Lao động là cần thiết, nhưng lao động không được chiếm chỗ của Thiên Chúa. Công việc có thể giúp ta gặp Chúa. Nhưng nếu không cẩn thận, công việc cũng có thể làm ta xa Chúa, nhất là khi ta bị cuốn vào thành tích, tiền bạc, quyền lợi hay hơn thua.

Vì thế, người Phan Sinh làm việc không phải như người bị công việc điều khiển. Người Phan Sinh làm việc trong tự do của người con Chúa. Công việc phải giúp đời sống thiêng liêng lớn lên, chứ không được làm cho tâm hồn nguội lạnh.

4. Lao động trong tinh thần bé mọn và phục vụ

Trong Luật không sắc chỉ 1221, chương 7, thánh Phanxicô nói rõ thái độ của anh em khi làm việc giữa đời. Ngài dạy rằng khi anh em phục vụ hoặc làm thuê cho người khác, thì đừng tìm quyền cai quản, đừng tìm địa vị để mình trở nên lớn lao, nhưng hãy sống như những người bé mọn và biết phục vụ.

Đây chính là tinh thần Tin Mừng:

“Ai muốn làm lớn thì hãy làm người phục vụ.”

Người lao động theo tinh thần thánh Phanxicô không xem công việc là nơi để thống trị người khác. Cũng không dùng khả năng của mình để tạo khoảng cách với anh em.

Trái lại, càng làm việc, càng có khả năng, càng được trao trách nhiệm, người ấy càng được mời gọi sống khiêm nhường hơn, hiền lành hơn và phục vụ nhiều hơn.

5. Lao động phải lương thiện và không gây gương xấu

Thánh Phanxicô cũng nhấn mạnh rằng công việc phải là công việc lương thiện. Trong Luật không sắc chỉ 1221, ngài cho phép anh em làm nghề mà họ biết, miễn là nghề ấy không trái với ơn cứu độ, không gây gương xấu và không làm hại linh hồn.

Điều này rất thực tế. Không phải công việc nào cũng phù hợp với người sống Tin Mừng. Có những công việc có thể đem lại nhiều lợi ích vật chất, nhưng lại làm con người xa rời sự thật, công bằng và tình bác ái.

Đối với thánh Phanxicô, giá trị của lao động không nằm ở chỗ công việc ấy đem lại bao nhiêu tiền, nhưng ở chỗ công việc ấy có giúp ta sống tốt hơn trước mặt Chúa và anh em hay không.

5. Lao động gắn với đời sống huynh đệ

Lao động của người Phan Sinh không tách rời đời sống huynh đệ. Khi một người làm việc, người ấy góp phần nâng đỡ đời sống chung. Khi một người phục vụ âm thầm, người ấy đang xây dựng tình anh em. Khi một người biết chia sẻ hoa trái lao động của mình, người ấy làm cho cộng đoàn thêm ấm áp và vui tươi.

Vì thế, trong tinh thần Phan Sinh, những công việc nhỏ bé nhất cũng có giá trị: quét nhà, dọn bàn, chăm sóc người đau yếu, làm vườn, tiếp khách, dạy học, mục vụ, lao động tay chân hay lao động trí óc.

Điều quan trọng không phải là việc đó lớn hay nhỏ, sang hay hèn. Điều quan trọng là người làm việc có làm với lòng khiêm nhường, yêu thương và hướng về Chúa hay không.

7. Lao động là con đường nên thánh thường ngày

Lao động theo tinh thần thánh Phanxicô không chỉ là một việc bên ngoài, nhưng là một con đường nên thánh trong đời sống mỗi ngày.

Mỗi công việc, nếu được làm trong tình yêu, đều có thể trở thành một lời cầu nguyện. Mỗi bổn phận âm thầm, nếu được làm trong khiêm nhường, đều có thể trở thành của lễ dâng lên Thiên Chúa.

Như vậy

Mỗi ngày sống, với những lao nhọc rất bình thường, đều có thể trở thành nơi tôi gặp gỡ Đức Kitô nghèo khó. Người là Đấng đã đến không phải để được phục vụ, nhưng để phục vụ.

Lạy thánh Phanxicô, cầu cho chúng con.

Phêrô Nguyễn Trung Phát, OFM.