Soạn thảo Tài liệu làm việc
Tải xuống
ỦY BAN CHUẨN BỊ TU NGHỊ
VỀ VIỆC SOẠN THẢO TÀI LIỆU LÀM VIỆC
MÔ TẢ & PHƯƠNG PHÁP LUẬN
Chủ đề: Chia sẻ các hướng dẫn và chỉ dẫn hành động liên quan đến công việc của các Ủy ban, Ban Thư ký, Văn phòng và các dịch vụ khác trong việc chuẩn bị cho Tổng Tu nghị năm 2027.
Anh em thân mến, Nguyện xin Chúa ban bình an cho anh em!
Với tư cách là Ủy ban Chuẩn bị Tu nghị chịu trách nhiệm soạn thảo Tài liệu Làm việc (Instrumentum laboris), chúng tôi viết thư này cho anh em để bắt đầu cuộc trao đổi về các hướng dẫn và chỉ dẫn hành động cho công việc của các Ủy ban của chúng ta. Hy vọng rằng cuộc đối thoại này sẽ giúp sự chia sẻ của các Ủy ban trở thành một sự phục vụ cho toàn thể Dòng Phan Sinh và là một công cụ hiệu quả giúp định hướng cho Tổng Tu nghị năm 2027.
Tổng Tu nghị năm 2027 được kêu gọi để trở thành một sự kiện mang tính hiệp hành, huynh đệ và thiêng liêng. Các đề xuất xuất hiện cho đến nay và đã được chia sẻ cho thấy các đại biểu mong muốn có một trải nghiệm cởi mở, bao hàm và được chuẩn bị chu đáo, nơi mà tiếng nói của toàn thể Gia đình Phan Sinh đều có thể được lắng nghe.
Chủ đề của Tu nghị là loan báo Tin Mừng khi chúng ta cùng nhau bước đi vào tương lai. Dưới đây là các chủ đề chính sẽ đóng vai trò là cấu trúc cho công việc của Tu nghị, những điều mà chúng tôi hy vọng sẽ được thảo luận và phân định sâu sắc trong thời gian chúng ta ở bên nhau.
Anh Em Hèn Mọn thực thi Sứ vụ: Bước theo Đức Kitô và Loan báo Tin Mừng Hôm nay và tiến về Tương lai của Thiên Chúa.
Bước theo Tin Mừng của Đức Kitô trước những phát triển công nghệ, sự đa nguyên và sự yếu đuối của con người khi chúng ta nỗ lực trở thành một sự hiện diện ngôn sứ mang tính Phan Sinh trong thời đại ngày nay.
“Này Thầy ở cùng các con mọi ngày cho đến tận thế.” (Mt 28,20)
Trong bối cảnh này, chúng ta nhìn nhận rằng Thánh Phanxicô là một con người đã đón nhận Tin Mừng như một lối sống giữa những thách đố trong thời đại của ngài. Ngài giúp chúng ta nhìn nhận những thách đố mới không phải như những mối đe dọa làm chúng ta tê liệt, nhưng như những cơ hội mà qua đó Thần Khí kêu gọi chúng ta dấn thân vào một sứ mạng khiêm tốn, sáng tạo và can đảm hơn.
Bốn trụ cột của chủ đề
Những nội dung sau đây được đưa ra như một bản tóm tắt và định hướng, được phát triển thông qua sự đối thoại giữa Ban Tổng Cố vấn và Tổng Phục vụ. Đây không phải là một văn bản hoàn chỉnh cuối cùng, mà là một bản phác thảo tập hợp các yếu tố cốt lõi thuộc chủ đề của Tu nghị, áp dụng chúng vào các lĩnh vực cần phản tỉnh, đồng thời đặt ra những câu hỏi mang tính thực tiễn. Bản phác thảo này không thay thế công việc của các Ủy ban, nhưng nhằm giúp định hướng cho tiến trình thần học - đặc sủng của họ, với các mục tiêu sau đây:
duy trì một sợi chỉ đỏ xuyên suốt, mang tính thống nhất để liên kết giữa thần học, đặc sủng và các lựa chọn thực tế của chúng ta;
định hướng công tác chuẩn bị hướng tới sự biện phân mang tính truyền giáo;
chuẩn bị cho Tu nghị như một thời khắc ân sủng (kairos) trong Chúa Thánh Thần, nhằm tôn vinh Đại lễ Kỷ niệm 800 năm Cuộc lữ thứ trần gian của Thánh Phanxicô hoàn tất (1226 – 2026);
Nền tảng thần học: “Bước theo Đức Kitô tiến về tương lai của Thiên Chúa”
Cốt lõi trung tâm: Làm môn đệ nghĩa là một cuộc gặp gỡ cá vị với Đức Kitô và là một hình thức của đời sống Tin Mừng. Đó chính là nguyên lý sinh khởi cho đặc sủng của chúng ta. Trước bất kỳ cấu trúc hay chiến lược nào, câu hỏi nền tảng luôn là: “Có Thần Khí Chúa và hoạt động thánh thiện của Người có nghĩa là gì?” (Luật 10,8).
Việc bước theo Đức Kitô được hiện thực hóa trong năng động của Ba Ngôi. Bước theo Đức Kitô có nghĩa là đi vào sự tự hủy (kenosis) của người Con (x. Pl 2,7), điều chỉ được hoàn tất trong tình yêu. Đó chính là nền tảng thần học cho đặc tính hèn mọn của người anh em Phan Sinh.
Lời trích dẫn từ Tin Mừng Mt 28,20 — “Thầy ở cùng các con mọi ngày cho đến tận thế” — đặt việc bước theo Đức Kitô vào trong lời hứa về sự hiện diện liên lỉ của Người: chính Đấng Phục Sinh đang cùng bước đi với chúng ta. Tương lai không phải là một huyền nhiệm hoàn tất: đó là “tương lai của Thiên Chúa”, một tương lai được dẫn dắt bởi các lời hứa của Ngài. Nhận thức thần học này giúp chúng ta tránh được cả tâm lý bi quan về ngày tận thế lẫn thái độ ngạo mạn khải hoàn: nó bén rễ sâu chúng ta trong niềm hy vọng.
Nền tảng của đặc sủng: “Loan báo Tin Mừng Hôm nay”
Cốt lõi trung tâm: Đặc sủng của chúng ta là một đời sống cần được sống, chứ không đơn thuần là một di sản cần được bảo tồn.
Tài liệu Hướng dẫn Loan báo Tin mừng (Ratio Evangelizationis) của Dòng khẳng định rõ ràng điều này: “Trước bất kỳ lời nói nào, chính đời sống của chúng ta loan báo Tin Mừng.” Thật vậy, chính các huynh đệ đoàn thực tế của chúng ta là sự loan báo Tin Mừng đầu tiên.
Phong cách của chúng ta là sự hèn mọn, đây không phải là một nhân đức giữa các nhân đức khác, nhưng nó thấm đượm vào mọi chiều kích trong căn tính của chúng ta. Như tài liệu đúc kết của Cuộc gặp gỡ các Anh em Tu sĩ (2025) đã nêu rõ, hèn mọn là ơn gọi của mọi Anh Em Hèn Mọn, chứ không phải chỉ của một số ít người.
Chữ “hôm nay” trong chủ đề không mang tính chung chung: nó đề cập đến chính thời đại này, một thời đại được định hình bởi sự đa nguyên về văn hóa và tôn giáo, bởi làn sóng di cư, bởi tiến trình thế tục hóa sâu sắc ở một số vùng và cả sức sống đặc sủng mạnh mẽ ở những nơi khác. Việc lựa chọn tổ chức Tu nghị tại Việt Nam tự bản thân nó đã là một dấu chỉ mạnh mẽ: điều đó thúc bách chúng ta phải nhìn vào Dòng với một nhãn quan mới mẻ, từ góc nhìn của các Giáo hội trẻ, của các nền văn hóa Á Đông, tất cả đều nằm trong bối cảnh nơi mà tinh thần Phan Sinh đang lớn mạnh và trổ sinh hoa trái trên những mảnh đất mới.
Việc phân định liên quan đến các cấu trúc của Dòng không phải là một vấn đề hành chính tách rời khỏi Tu nghị, nhưng đúng hơn, nó phải là một hệ quả trực tiếp từ những gì được thảo luận tại Tu nghị. Nếu việc bước theo Đức Kitô kêu gọi chúng ta hướng tới sự tự do Tin Mừng và đặc tính lưu động, thì các cấu trúc của chúng ta phải phục vụ cho sự tự do này chứ không phải để bóp nghẹt nó.
Như tiến trình tái cấu trúc các Tỉnh dòng đã cho thấy, cám dỗ tinh vi nhất là sự lo âu nhằm cố chấp bảo tồn những gì đã qua, thay vì can đảm xây dựng những gì sẽ tới. Các cấu trúc phải phục vụ cho sứ mạng của một Dòng luôn không ngừng tiến bước về phía trước.
Nền tảng nhân học: “Giữa những công nghệ, sự đa nguyên và sự yếu đuối của con người”
Trọng tâm cốt lõi: Nhân loại đang đứng trước những thách đố theo những cách thức mới mẻ (công nghệ/trí tuệ nhân tạo - AI, sự đa nguyên, sự yếu đuối), và điều này đặt ra các câu hỏi nhân học mang tính tận căn: việc làm người có ý nghĩa gì trong một thời đại mà phần lớn thực tại bị kiểm soát bởi các thuật toán máy tính? Ranh giới giữa con người và máy móc nên được vạch ra ở đâu? Làm thế nào để chúng ta bảo vệ phẩm giá mà Thiên Chúa ban tặng cho mỗi con người, đồng thời vừa có tính sáng tạo vừa có cái nhìn phê phán đối với kỷ nguyên kỹ thuật số này?
Sự yếu đuối không đơn thuần là một tình trạng cần phải vượt qua, mà là một không gian thần học cần được khám phá, và sự nhạy bén của chúng ta đối với sự yếu đuối đang thách đố Dòng ngày hôm nay trên nhiều cấp độ. Ở cấp độ cá nhân, các cuộc khủng hoảng ơn gọi, sự mệt mỏi và việc rời bỏ anh em đang ảnh hưởng đến nhiều thực thể trong Dòng chúng ta. Đây không chỉ là những vấn đề cần giải quyết, mà là những dấu chỉ cần được giải thích và những cơ hội cần được nắm bắt. Ở cấp độ cộng đoàn: những căng thẳng mang tính liên văn hóa, những xung đột thế hệ và những khó khăn trong việc sống một đời sống cộng đoàn lành mạnh chính là mảnh đất thực tế nơi thể hiện căn tính của tình huynh đệ Tin Mừng. Ở cấp độ tổ chức: sự giảm sút về số lượng (ở một số nơi), sự bấp bênh về kinh tế và sự phức tạp trong việc quản trị đòi hỏi một sự hoán cải tâm hồn chứ không phải các giải pháp kỹ thuật.
Loan báo Tin Mừng cho người trẻ sẽ là một trong những ưu tiên rõ ràng trong công việc của Tu nghị. Đây không thuần túy là vấn đề “loan báo Tin Mừng cho họ”, mà còn là để cho chính chúng ta được phúc âm hóa bởi cơn khát tính chân thực của họ. Chúng ta tự hỏi: liệu chúng ta có đang thể hiện một hình ảnh về đời sống tu trì vẫn còn hấp dẫn và chân thực đối với giới trẻ hay không? Những nguyên nhân dẫn đến việc rời bỏ—định giá lại ơn gọi, việc tìm kiếm sự viên mãn thay thế, cuộc khủng hoảng thuộc về Dòng—đòi hỏi một cuộc xét mình nghiêm túc liên quan đến các thực hành huấn luyện của chúng ta, chất lượng đời sống huynh đệ mà chúng ta cống hiến, và khả năng của chúng ta trong việc đồng hành với các người trẻ tiến tới sự trưởng thành về nhân bản và tâm linh.
Tu nghị sẽ bao gồm một cái nhìn rõ ràng về việc bảo vệ trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương, xem đó như là một “điều kiện thiết yếu cho một chứng tá Tin Mừng đáng tin cậy.” Đây không phải là một chi tiết bên ngoài được thêm vào chỉ để chu toàn các nghĩa vụ giáo luật của chúng ta: đó là một khẳng định mang tính nhân học và thần học nền tảng về các quyền và phẩm giá của mỗi cá nhân. Chúng ta không thể vừa loan báo sự dịu dàng của Thiên Chúa, lại vừa dung túng cho những hành vi lạm dụng, hoặc đồng lõa qua sự im lặng, hoặc coi trọng tổ chức hơn và đẩy cái giá phải trả về phía các nạn nhân.
Việc bước theo Đức Kitô không chỉ liên quan đến mối tương quan của chúng ta với Thiên Chúa và với các anh chị em mình, nhưng còn ôm trọn toàn thể công trình tạo dựng. Bài Ca Anh Mặt Trời, mà chúng ta đã mừng kỷ niệm 800 năm vào năm 2025, không chỉ là một áng thơ hay mà là một tầm nhìn thần học, trong đó mọi thọ tạo đều được tuyên xưng là anh hay là chị, bởi vì mọi thọ tạo đều mang trong mình dấu ấn của Đấng Sáng Tạo. Tu nghị sẽ nỗ lực tích hợp chiều kích sinh thái của đời sống vào tầm nhìn tổng thể về sứ mạng của chúng ta, không phải như một chương trình nghị sự tách biệt mà là một biểu hiện của tinh thần hèn mọn và tình huynh đệ phổ quát.
Nền tảng thời khắc ân sủng (Kairos): Đại lễ Kỷ niệm và Tu nghị tại Việt Nam
Chủ đề trung tâm: Đại lễ Kỷ niệm năm 2026 phải đánh dấu một “sự chuyển giao”, hoặc một sự chuyển dịch từ những điều chắc chắn sang sự tin thác, từ việc bảo tồn sang sứ mạng, từ nỗi sợ hãi sang sự tự do Tin Mừng. Như trong thời đại của Thánh Phanxicô, Tu nghị phải là nơi mà toàn Dòng phó thác bản thân một lần nữa cho Chúa, buông bỏ những gì không còn cần thiết và đón nhận những gì Thần Khí khơi dậy mới mẻ trong chúng ta.
Tu nghị sẽ kêu gọi chúng ta trở thành “một sự hiện diện ngôn sứ mang tính Phan Sinh trong thời đại ngày nay.” Điều này không chỉ dành riêng cho một vài người, mà là một chiều kích cấu thành nên đời sống Tin Mừng. Trong Tông huấn Evangelii Gaudium (Niềm Vui Tin Mừng), Đức Thánh Cha Phanxicô đã kêu gọi một “cuộc hoán cải truyền giáo” để bước ra khỏi vùng an toàn của chúng ta và đi đến tất cả các vùng ngoại biên đang khao khát ánh sáng của Tin Mừng. Câu hỏi này mang tính chất chất vấn nhưng vô cùng cần thiết: Liệu chúng ta có thể coi mình là những nhà truyền giáo, hay chúng ta đã từ bỏ lời mời gọi loan báo Tin Mừng?
Tổng Tu nghị tại Việt Nam sẽ không đơn thuần là một sự kiện mang tính hành chính hay bầu cử, nhưng là một thời khắc ân sủng (kairos): một thời gian tràn đầy hồng ân mà trong đó chúng ta cầu xin Thần Khí muốn dẫn dắt Anh Em Hèn Mọn đi về đâu. Ngay chính địa điểm địa lý đã mang tính ngôn sứ: việc tổ chức Tu nghị tại châu Á nhắc nhở chúng ta rằng công cuộc loan báo Tin Mừng mang tính truyền giáo không phải là một việc chúng ta làm, mà là lý do cho sự hiện hữu của chúng ta.
Việc bầu chọn tân Tổng Phục vụ vào dịp lễ Hiện Xuống biểu thị một cách biểu tượng mối liên kết này giữa Chúa Thánh Thần và việc quản trị của Dòng. Bất cứ ai được kêu gọi để lãnh đạo Anh Em Hèn Mọn trong những năm tới đều phải hiện thân cho chính tinh thần của chủ đề Tu nghị: tinh thần môn đệ tận căn, sự loan báo can đảm và sự cởi mở đón nhận tương lai của Thiên Chúa.
NƠI ĐẶC SỦNG CỦA CHÚNG TA ĐƯỢC CHỨNG THỰC
Việc bước theo Đức Kitô, sứ vụ, nhân học, và việc đọc dấu chỉ thời đại dưới nhãn quan thời khắc ân sủng (kairological) của chúng ta, có thể nói, tìm thấy sự chứng thực trong các cuộc gặp gỡ và sự chia sẻ đời sống của chúng ta với những người nghèo khổ.
Bằng cách này, các lời hứa của Chúa được thực hiện: “Này Thầy ở cùng các con mọi ngày cho đến tận thế” (Mt 28,20). Sự gần gũi của Thiên Chúa được nhìn thấy trong lịch sử nhân loại, và lời nhận định của Chúa Giêsu về sự hiện diện của người nghèo trong chính lịch sử nhân loại đó được hiện thực hóa: “Người nghèo thì lúc nào anh em cũng có bên cạnh” (Mc 14,7).
“Là Thân Thể Đức Kitô, Giáo hội cảm nhận cuộc sống của người nghèo nơi chính ‘thịt da’ mình, vì họ là một phần đặc ân của đoàn dân đang lữ hành. Vì lý do này, tình yêu dành cho những người nghèo khổ—dù dưới bất kỳ hình thức nghèo khó nào—chính là sự bảo chứng Tin Mừng cho một Giáo hội trung thành với trái tim của Thiên Chúa.
“Thật vậy, mọi cuộc canh tân Giáo hội luôn luôn đặt sự quan tâm ưu tiên này đối với người nghèo vào trong các mục tiêu ưu tiên của mình” (Đức Lêô XIV, Tông huấn Dilexi te, số 103).
Chính vì Tổng Tu nghị năm 2027 dứt khoát hướng về tương lai, nên định hướng này phải tính đến “đời sống của người nghèo” cả trong việc hoạch định các hướng dẫn lẫn các quyết định, cũng như trong việc đánh giá các hoạt động đó trong suốt nhiệm kỳ sáu năm tới. Trọng tâm này sẽ giúp chúng ta trở nên thực tế hơn, và có thể cấu thành một yếu tố then chốt trong việc đánh giá hành trình của chúng ta.
Hành trình chuẩn bị hướng tới Tổng Tu nghị năm 2027
Tu nghị là một trải nghiệm phân định độc nhất vô nhị, và vì thế, cả công việc trong giai đoạn chuẩn bị này lẫn công việc của đại hội Tu nghị đều nên được cấu trúc theo ba giai đoạn của sự phân định: ‘nhận diện’, ‘giải thích’ và ‘lựa chọn’.
Trong giai đoạn chuẩn bị, “nhận diện” sẽ có nghĩa là lắng nghe các thành viên khác nhau vốn hợp thành thân thể của Gia đình Phan Sinh. Về phương diện này, điều hữu ích là cần tránh lặp lại các phương pháp cũ và trọng tâm lắng nghe từng được sử dụng trong tiến trình chuẩn bị cho Tu nghị Chiếu. Do đó, phải đề xuất một cách tiếp cận lắng nghe mang tính tập trung, đặc trưng và mới mẻ, đồng thời lưu ý đến việc đa dạng hóa việc lựa chọn những người được tham vấn. Những gì nảy sinh từ tiến trình lắng nghe này sẽ cần phải được ‘giải thích’, đồng thời có tính đến các chủ đề phân định đã được Hội đồng Dòng chia sẻ, các câu hỏi do Hội đồng Dòng Mở rộng (CPO), Tu nghị Chiếu và Tổng Tu nghị năm 2021 đặt ra—chẳng hạn như việc xác định vai trò của Hội đồng Dòng trong bối cảnh cụ thể của các Hội đồng Giám tỉnh và Tỉnh dòng—cũng như việc duyệt xét lại các quyết định của Tu nghị đã được chia sẻ tại CPO. Công việc của Ủy ban Chuẩn bị cho việc soạn thảo Tài liệu Làm việc (Instrumentum laboris) sẽ chuyển dịch một cách cụ thể thời khắc “lựa chọn” vốn gắn liền với sự phân định.
Trong giai đoạn diễn ra Tu nghị, ba thời khắc của sự phân định phải được chuyển dịch thành công việc cụ thể. Tiến trình này khởi đầu bằng một quá trình lắng nghe dựa trên Tài liệu Làm việc (Instrumentum laboris), các tài liệu chuẩn bị cho Tu nghị và các Bản báo cáo, từ đó sẽ phát triển một bộ các tiêu chí định hướng cho sự phân định, và giúp xác định các ưu tiên để dẫn đến các quyết định trong việc soạn thảo văn kiện cuối cùng.
3 GIAI ĐOẠN CỦA SỰ BIỆN PHÂN
Để tránh lặp lại một tiến trình lắng nghe tương tự như tiến trình đã thực hiện trong việc chuẩn bị cho Tu nghị Chiếu, việc đa dạng hóa và tập trung vào tiến trình lắng nghe được xem là phù hợp, bằng cách lựa chọn một số cá nhân có cái nhìn sâu sắc đặc biệt đối với các vấn đề đang được phân định.
Việc phân chia tiến trình tham vấn thành hai hình thức được xem là thích hợp:
Tham vấn các Ủy ban;
Tham vấn trong các bối cảnh khác nhau của các Hội đồng Giám tỉnh, bằng cách sử dụng các anh em đóng vai trò là những “nhà thám hiểm” với tư cách là những điều phối viên, làm việc về các chủ đề cụ thể mang tính độc đáo và đổi mới đặc biệt.
HAI TIÊU CHÍ CHUNG CHO VIỆC LẮNG NGHE
Gia đình Phan Sinh trong Sứ mạng
Hội đồng Trung ương Mở rộng (CPO) năm 2025 đã nhấn mạnh tầm quan trọng và sự cần thiết của việc dành cho Gia đình Phan Sinh một sự quan tâm đặc biệt, nhằm hiện thực hóa một tinh thần đồng trách nhiệm thực tế và hiệu quả trong việc lắng nghe và phân định.
Dưới nhãn quan này, và cũng nhờ vào sự cố vấn của các Nhóm làm việc thuộc Hội đồng (Conference Teams) (xem bên dưới), các cá nhân cần được mời tham gia cũng như các lịch trình liên quan sẽ được đánh giá, trong đó ưu tiên cho các sự kiện đã được lên lịch sẵn. Các sáng kiến lắng nghe mang tính tương tác chéo có thể thúc đẩy sự tham gia này.
Loan báo Tin Mừng mang tính Truyền giáo (Số 12 của Tài liệu Hướng dẫn Loan báo Tin Mừng - Ratio Evangelizationis)
Đây là chủ đề trung tâm của Tu nghị và do đó phải được tích hợp vào mọi lĩnh vực lắng nghe. Đây phải là chủ đề gắn kết toàn bộ Tu nghị lại với nhau.
CÁC NHÓM LÀM VIỆC THUỘC HỘI ĐỒNG GIÁM TỈNH
Tại mỗi Hội đồng Giám tỉnh, việc thành lập một Nhóm làm việc thuộc Hội đồng được xem là phù hợp. Nhóm này sẽ làm việc trong sự cộng tác với Ủy ban Chuẩn bị và Ban Thư ký, đồng thời hỗ trợ Ban Thư ký thực hiện tiến trình lắng nghe trong các bối cảnh địa phương thông qua việc sử dụng các Phiếu làm việc (worksheets) được chuẩn bị cho từng lĩnh vực vì mục đích này. Thành phần của Nhóm này được cơ cấu như sau:
Chủ tịch và Thư ký của Hội đồng: Phiếu làm việc về các Tu nghị Địa phương
Thư ký đặc trách Huấn luyện và Học vấn: Phiếu làm việc về Huấn luyện Thường xuyên, sự yếu đuối
Thư ký đặc trách Phúc ân hóa và Truyền giáo: Phiếu làm việc về Giới trẻ
Linh hoạt viên Công lý, Hòa bình và Bảo vệ Tạo thành (JPIC): Phiếu làm việc về Công lý và Hòa bình
Đại diện Văn phòng Truyền thông: Phiếu làm việc về Truyền thông và Công nghệ
Nhóm này, với sự hỗ trợ từ các thành viên đối tác thuộc mỗi Thực thể (Tỉnh dòng/Hạt dòng), sẽ giúp nâng đỡ các tiến trình đồng trách nhiệm và sự tham gia của Gia đình Phan Sinh, xác định những người phù hợp nhất trong các giai đoạn lắng nghe, và duy trì sự chú ý vào tiến trình đang diễn ra.
Nguồn: https://ofm.org/uploads/Descrizione_cammino_preparatorio_IL_EN.pdf
