Đi tu mà lụy tình…
ĐI TU MÀ LỤY TÌNH…
Mấy ngày nay, bộ phim “Hẹn em ngày nhật thực” đang gây sốt không chỉ trên thị trường điện ảnh mà còn với tất cả tín đồ Công giáo đến nỗi gần như vào nhà thờ nào cũng nghe một câu hỏi rập khuôn: xem phim chưa? Tôi cũng thế, bị “lôi cuốn” vào cơn hồng thuỷ “phải đi xem cho bằng chị, bằng em”, để khỏi mang tiếng “lạc hậu”, dù tôi rất ít xem phim Việt!
Thế rồi tôi cùng một người bạn Công giáo vào rạp Bến Thành để xem. Có lẽ chúng tôi xem ở khung giờ trưa nên toàn rạp chưa đến 10 người; đủ mọi lứa tuổi, chứ không phải chỉ toàn giới trẻ. Thậm chí tôi nhìn thấy có bác “đầu hai thứ tóc” cũng đi một mình vào rạp để xem.
Gần hai giờ đồng hồ sống cùng bộ phim, có lúc tôi xuýt xoa vì những cảnh quay quá đẹp; không ít trường đoạn khiến cả xấp khăn giấy tôi mang theo vẫn không đủ để lau khô những giọt “châu sa vắn dài”; nhưng cũng nhiều khi tôi muốn hét lên vì uất ức cho nhân vật…. Nhìn chung, theo tôi, đây là một bộ phim Công giáo đẹp, có chiều sâu; một loại điện ảnh “tử tế”, một câu chuyện tình khá đẹp, lãng mạn, có chút xót xa, đau đớn.
Rời khỏi rạp, trong lúc người bạn Công giáo đi cùng tỉnh rụi như chưa từng có chuyện gì xảy ra; chỉ càm ràm đôi chút về “màu áo các soeur không đúng như ở ngoài”, lòng tôi lại như lửa đốt! Tôi giải thích cho bạn ấy: đạo diễn không sai đâu em, vì trên phim nên họ chọn một loại màu khác lạ để không có ý nói về dòng tu nào cả! Nói chung, theo kiến thức hạn hẹp của tôi, về những kỹ xảo trong môn nghệ thuật thứ bảy này cho đến những quy tắc của Nhà Dòng…., tôi không thể không đánh giá cao tay nghề của đạo diễn trong bố cục chung. Phần diễn xuất của các diễn viên cũng đạt độ chín muồi trong cách thể hiện nhân vật. Hai nhân vật chính, cả nam và nữ đều xinh đẹp, cuốn hút, khả năng diễn xuất trước ống kính cũng khá ổn.
Tuy nhiên, theo ý kiến chủ quan của tôi, tôi hoàn toàn cảm giác hụt hẫng trước hình ảnh của vai nữ chính trong lớp áo dòng tu. Có lẽ tôi chưa cảm được mục đích của đạo diễn trong nhân vật nữ tu này. Bản thân tôi là một tân tòng, đến với đạo vì nhìn thấy cách sống quá đẹp của một soeur từng là Giáo viên dạy môn Thể dục ở trường của tôi ngày bé. Mấy chục năm lăn lộn với đời, tôi vẫn giữ nguyên vẹn những tình cảm yêu thương, trân trọng, kính mến soeur như thuở còn cắp sách đến trường. Trong mắt của tôi, hình ảnh các Cha, các Soeur trong Nhà thờ đều đẹp lung linh, như huyền thoại. Phải chăng vì tôi đã tự xây dựng cho mình những cái nhìn quá thánh thiện về những “người đàn ông, đàn bà của Chúa” nên tôi mới bị hụt hẫng về vai nữ chính trong bộ phim này? Tôi luôn xem Ơn gọi là một hồng ân cao cả mà không phải con chiên nào cũng được Chúa trao ban. Dưới mắt tôi, đã là Cha, là Soeur thì phải luôn tuyệt vời, phải là những hạt giống xuất sắc nhất trong Nhà Chúa. Thật lòng, đi Nhà thờ mỗi ngày, lắng nghe lời Chúa qua môi miệng của các vị chủ chăn, tôi cũng biết rằng ngay cả với 12 vị Tông đồ đầu tiên, Chúa cũng không chọn những người xuất sắc nhất trong đàn chiên. Tiếp xúc với các Cha, các Soeur tuy không nhiều, nhưng tôi vẫn biết họ đều là “người trần mắt thịt”, cũng mỏng giòn, yếu đuối… Nhưng tôi tin rằng kỷ luật ở các Nhà dòng cũng huấn luyện họ vượt xa người thường trên mọi phương diện. Chính vì thế, tôi khó tiếp nhận được một nhân vật đi tu chỉ vì muốn tìm chỗ nương thân khi bị ép duyên; đi tu nhưng lòng vẫn nặng bụi trần, vẫn vấn vương trong hương vị ngọt ngào của tình yêu, vẫn gìn giữ kỹ càng những tín vật của tình yêu một thuở. Tôi thật khó chấp nhận một người nữ tu sau sáu năm, trước ngày Khấn trọn lại nằng nặc xin Bề trên cho tìm lại người xưa để trao trả những tín vật một thời hò hẹn. Hình ảnh này làm tôi chợt nhớ đến hình ảnh nàng Kiều năm xưa “xăm xăm băng lối vườn khuya một mình” để sang nhà tìm Kim Trọng - một tình yêu “táo bạo”, khó chấp nhận của hành động “cọc đi tìm trâu”! Đã ở Nhà Dòng đến 6 năm mà lòng soeur thỉnh thoảng còn dậy sóng, còn ngoắc ngoải với câu hỏi: tại sao người mình yêu hứa một năm nữa quay lại tìm mình mà không giữ lời?
Rồi đến trường đoạn soeur gặp lại người yêu cũ, gặp lại mẹ ruột mình cho đến khi biết sự thật… và quyết tâm quay về Nhà Dòng, tôi có nhoè mắt, nhưng tự nhiên lòng chai cứng. Thật sự, nỗi giận dữ, căm ghét bà mẹ lên cao trào nhưng tôi vẫn không thể đồng cảm, thương yêu nhân vật ma soeur này được!
Chiều hôm đó, đến Nhà thờ, nhìn hình ảnh các soeur đi lễ, lòng tôi nặng trĩu như mất bản năng kính trọng thường ngày! Chắc gì khi có cháu, tôi đem nó vào học Giáo lý ở các soeur?
Hôm qua, tình cờ một đồng nghiệp cũ chuyên phụ trách mảng Văn hoá Văn Nghệ đến chơi, tôi tâm sự như vậy về bộ phim, về những suy nghĩ của tôi. Bạn ấy - người được xem là chuyên gia trong lãnh vực phê bình điện ảnh- cười lớn, nhận xét: chị không sai, đạo diễn cũng không sai. Có thể nói là đạo diễn này cao tay khi làm cho người xem còn bực tức, còn mãi suy nghĩ về các nhân vật của anh ta! Phim “bom tấn” cho đạo Công giáo như vậy là ổn rồi chị. Còn chị, em nghĩ chị đang đóng vai “Ban Tuyên giáo của đạo Công giáo” rồi đó, chị sợ phim làm xấu hình ảnh các soeur. Nhưng đây là phim, đâu phải đời thật mà chị sợ!
Bạn tôi nói không sai; nhưng lòng tôi khó chấp nhận! Tôi tiếc rằng mình đã xem phim này! Tôi sợ phim ảnh làm hỏng ý thức hệ không chỉ của tôi….. Tôi có cố chấp quá không khi nhớ người xưa thường nói: Giang sơn khó đổi, bản tính khó dời. Một người đi tu mà còn luỵ tình thì liệu có vượt qua được những tục luỵ trong tương lai?
Maria Têrêxa Calcutta Xuân Hòa
